پرندگان ایران

خانواده مگس گير

Family Muscicapidae

پرندگاني هستند كوچك و بيشتر درخت زي كه منقاري نسبتا تخت با قاعده پهن دارند

اغلب با بدني راست در جاهاي بلند مي نشينند و از آنجا به دنبال حشرات به پرواز در مي‌آيند

و پس از شكار آنها در هوا يا در روي زمين معمولا به همان نقطه اول باز مي گردند

تك‌زي هستند ؛ جز در مگس‌گير خالدار ؛ نر و ماده آنها همشكل نيست ، در سوراخ ها ،

يا روي درخت‌ها لانه مي سازند ، از حشرات و عنكبوت‌ها تغذيه مي كنند .

مگس گير ابلق باختری

انگليسي : Pied Flycatcher

فرانسوي : Gobe-mouches

لاتين : Ficedula Hypoleuca

مشخصات :

۱۲.۵سانتي‌متر ؛ پرنده نــر در بهار سر و سطح پشتي سياه دارد . پيشاني ، سطح شكمي ، لكه بال و كناره‌هاي دمش سفيد است . در پاييز شبيه پرنده ماده است ؛ ولي سفيدي پيشاني را حفظ مي كند . پرنده ماده در سطح پشتي ، قهوه‌اي زيتوني و در سطح شكمي سفيد مايل به نخودي است و لكه‌هاي بالي آن كوچكتر مي باشد .  پرنده نابالغ از نابالغ مگس‌گير خالدار ؛ به وسيله رنگ سفيد روي بالها و دم مشخص مي شود . رفتار حشره‌گيري آن شبيه مگس‌گير خالدار است ولي به ندرت به جاي اولش بر مي گردد و اغلب ، روي زمين تغذيه مي كند . دائما دمش را تكان مي دهد ، بخاطر داشتن لكه بالي با هيچ يك از ساير مگس‌گير‌ها ، بجز مگس‌گير ابلق اشتباه نمي شود .

زيستگاه :

معمولا در باغ‌ها و جنگل هاي برگ‌ريز و اغلب نزديك آب ديده مي شود .

پراكندگي :

مگس گیر ابلق باختری پرنده‌ای است که به صورت مهاجر عبوري و به تعداد كم در شمال و غرب ايران ديده مي شود و بخاطـر شباهت زيادش با مگس‌گير ابلق ، كمتر گزارش مطمئني در مورد مشاهده اين پرنده موجود است .

مگس گير ابلق

انگليسي : Collared Flycatcher

فرانسوي : Gobe-mouches a collier

لاتين : Ficedula albicollis

مشخصات :

شبيه مگس‌گير ابلق باختري است ، ولي نــرش به وسيله طوق پهن و سفيد ، دمگاه تقريبا سفيد ، وسعت بيشتر سفيدي پيشاني و لكه‌هاي بال و سفيدي كمتر كناره‌هاي دم از آن مشخص مي شود . در پائيز نشانه‌هاي سياه تبديل به قهوه‌اي پررنگ مي شود ، طوق گردن تقريبا از بين مي رود و نشانه‌هاي سفيد كاهش پيدا مي كند . تشخيص پرنده ماده از ماده مگس‌گير ابلق باختري دشوار است ولي معمولا سطح پشتي خاكستري‌تر با سفيدي بيشتر روي بالا و اثري از رنگ سفيد در پس گردن و دمگاه دارد . رفتار و زيستگاه اين پرنده همانند مگس‌گير ابلق باختري است .

پراكندگي :

مگس گیر ابلق از جمله پرندگان نيمه مهاجر است که در فصل تابستان از پراکندگی نسبتا فراوانی برخوردار است .امكان دارد كه در منطقه غربي زاگرس زادوولد كند .

مگس گير سينه سرخ

انگليسي : Red-Breasted Flycatcher

فرانسوي : Gobe-mouches nain

لاتين : Ficedula parva

مشخصات :

۱۱.۵ سانتي‌متر ؛ كوچكترين مگس‌گيرها كه فقط نـر آن در تمام فصول گلوي نارنجي روشن دارد و سرش خاكستري رنگ است . سطح پشتي اين پرنده قهوه‌اي مايل به خاكستري و سطح شكمي آن نخودي كمرنگ مي باشد و لكه‌هاي سفيد طرفين دم تقريبا سياهش تشخيص فوري آن را ميسر مي سازد . در حالت نشسته اغلب دم خود را رو به بالا نگه مي دارد و بال‌هايش حالت افتاده دارد .  در فصل زاد و ولد اغلب گوشه‌گير است و فقط گاه‌گاهي  در هوا يا روي زمين حشرات را دنبال مي كند و در اين حالت طرح سياه و سفيد دمش مشخص است . بيشتر اوقات به سبك سسك‌ها در بين شاخه‌هاي بالاي درخت به تغذيه مي پردازد . پرنده نــر ، بيننده را به ياد سينه سرخ مي اندازد ، جز اينكه روي دمش سفيدي دارد و رنگ صورتش خاكستري است . از نظر اندازه نيز از آن كوچك‌تر مي باشد

زيستگاه :

معمولا جنگل‌هاي برگ‌ريز . ضمن مهاجرت همچنين در كشتزارها ديده مي شود . عادات لانه سازي آن مانند مگس‌گير ابلق ولي گاهي لانه‌هاي باز روي تنه درخت مي سازد .

پراكندگي :

مگس گیر سینه سرخ پرنده‌ای است که تابستان‌ها از پراکندگی نسبتا فراوانی برخوردار است ، و به صورت مهاجر عبوري در مشرق و جنوب شرقي ايران نیر فراوان ديده مي شود .

مگس‌گير خالدار

انگليسي : Spotted Flycatcher

فرانسوي : Gobe-mouches Gris

لاتين : Muscicapa striata

مشخصات :

۱۳.۵سانتي‌متر ؛ صرف نظر از حالت قائم بدن به وسيله پرو بال قهوه‌اي مايل به خاكستري ، تارك خال‌خال و سينه تقريبا سفيد رگه‌رگه شناخته مي شود . بال‌ها و دم خود را اغلب تكان مي دهد ، معمولا در ارتفاع كم روي شاخه‌ها مي نشيند و از آنجا با پروازي چابك و سريع حشرات در حال گذر را دنبال مي كند . پرنده اي نسبتا تك‌زي است .

زيستگاه :

باغ‌ها ، پارك‌ها و حاشيه جنگل‌ها . روي ساختمان‌ها يا داخل آنها ، روي تنه درخت‌ها و يا در پناه گياهان بالارونده لانه مي سازد

پراكندگي :

مگس گیر خالدار از جمله پرندگانی‌ست که تابستان‌ها فراوان است و نیز به صورت مهاجر عبوري در همه‌جاي ايران ديده مي شود .