خانواده سنگ چشم
Family Laniidae
پرندگاني هستند با طرح مشخص پروبال ، منقار قلاب مانند ، پاهاي قوي و چنگالهاي تيز كه رفتارشان شبيه پرندگان شكارگير است . اغلب روي جاهاي بلند با قمتي راست در انتظار شكار مي نشينند و طمعمه خود را روي بوته هاي خار ميخكوب و آويزان مي كنند ، پروازي پرتوان و موجي دارند .
تكزي هستند ، نر و ماده آنها تقريبا همشكل است ( جز در سنگ چشم پشت سرخ )
روي بوته يا درخت لانه مي سازند و از حشرات ، خزندگان ، پرندگان و پستانداران كوچك تغذيه مي كنند .
سنگ چشم پشت سرخ




انگليسي : Red-backed Shrike
فرانسوي : Pae-graeche ecorcheur
لاتين : Lanius Collurio
مشخصات :
17 سانتيمتر ؛ پرنده نر به وسيله پشت بلوطي رنگ ، تارك و دمگاه خاكستري مايل به آبي كمرنگ و نوار پهن و سياه صورت كه چشم ها و پوشپرهاي گوش را در بر مي گيرد ، مشخص مي شود . سطح شكمي آن سفيد مايل به صورتي است . دمي سياه با كناره هاي سفيد دارد كه اغلب آنرا به چپ و راست حركت مي دهد . پرنده ماده معمولا فاقد سياهي روي صورت است ، سطح پشتي آن قهوه اي مايل به خرمايي تيره و سطح شكمي نخودي رنگ دارد كه داراي نقش فلس مانند به رنگ قهوه اي است . پرنده نابالغ ، خرمايي رنگتر از نابالغ سنگ چشم كله سرخ است ولي دمگاه ، پرهاي شانه اي كمرنگ و نوار بالي را ندارد . پروازش معمولا مستقيم است و هنگام شكار ، اطراف پرچين ها بالبازروي و درجا بالزني مي كند . اغلب در جاي بلندي مي نشيند و از آنجا بر روي طعمه مي جهد . بيش از سنگ چشم هاي ديگر ، پرندگان كوچك و حشرات را توسط خارهاي گياهي به سيخ مي كشد ( رجوع شود به سنگ چشم دم سرخ )
زيستگاه :
زمين هاي غير محصول و بوتهزار ، پرچين هاي بلند و بيشه ها . در داخل بوته ها ، درخت هاي كوچك و نقاطي كه گياهان خاردار روييده است ،آشيانه مي سازد
پراكندگي :

سنگ چشم پشت سرخ از جمله پرندگانی است که تابستانها فراوان است و البته به صورت مهاجر عبوري و در همه جاي ايران نیز ديده مي شود

سنگ چشم دم سرخ

انگليسي : Isabelline Shrike
فرانسوي : Pie-grieche isabelle
لاتين : Lanius isabellinus
مشخصات :
17 سانتيمتر ؛ يك سنگ چشم بسيار كمرنگ با سطح پشتي خاكي تا قهوه اي مايل به خاكستري و سطح شكمي سفيد كه تارك و دمگاهش خرمائي كمرنگ است ، پرنده نر نوارچشمي سياه و مشخصي دارد . دمش تقريبا خرمائي رنگ است و سفيدي ندارد . بالهايش قهوه اي است و در قاعده شاهپرهاي نخستين يك لكه بزرگ و سفيد مشخص دارد كه در پرواز به صورت نواري روي بال نمايان مي شود . رفتار و صدايش شبيه سنگ چشم پشت سرخ است .
زيستگاه :
مناطق خشك با بوته ها و درختهاي پراكنده ، ميوهزارها ، باغها و امثال آن . روي بوته و درخت لانه مي سازد .
پراكندگي :

سنگ چشم دم سرخ پرنده ای است نیمه مهاجر و از پراکندگی نسبتا فراوانی برخوردار است .

سنگ چشم پيشاني سفيد

انگليسي : Masked Shrike
فرانسوي : Pie-grieche masque
لاتين : Lanius nubicus
مشخصات :
17 سانتيمتر ؛ سطح پشتي اين پرنده از تارك تا دم سياه رنگ است . طول بدنش به ادازه سنگ چشم كله سرخ ولي اندكي كوچكتر از آن بنظر مي رسد و به وسيله دمگاه سياه ، تارك سياه با پيشاني و ابروي سفيد ، سطح شكمي سفيد با پهلوهاي خرمايي كمرنگ و سفيدي آشكارتر كناره هاي دم بزرگش از پرنده مزبور تشخيص داده مي شود . نقش بال آن شبيه سنگ چشم كله سرخ است ، رفتارش مانند سنگ چشم پشت سرخ ولي پروازي زيباتر دارد و به ندرت در جاهاي بلند مي نشيند .
زيستگاه :
زيتون سار ها ، باغ هاي انجير و باغها و مناطق كم درخت . آشيانه اش را روي درخت و معمولا در ارتفاع نسبتا زيادي از سطح زمين مي سازد .
پراكندگي :

سنگ چشم پیشانی سفید پرنده ای است که تابستانها نسبتا فراوان است . بطور منظم ، ضمن مهاجرت ، از خليج فارس عبور مي كند و همچنین به صورت سرگردان در شمال و شرق ايران نیز ديده شده است

سنگ چشم كله سرخ

انگليسي : Woodchat Shrike
فرانسوي : Pie-grieche a tete rousse
لاتين : Lanius Senator
مشخصات :
17 سانتيمتر ؛ از سنگ چشم خاكستري و سنگ چشم بزرگ ، بوسيله تارك و پس سر بلوطي پررنگ مشخص مي شود . يك نوار پهن سياه روي صورت دارد كه ادامه آن پيشاني را مي پوشاند . گلو سطح شكمي آن سفيد خالص است ، بالها و پشت تقربا سياه با لكه هاي شانه اي بزرگ و سفيد ، و نوار بالي كوتاه دارد ، دمش سياه و كنارههاي آن سفيد است . دمگاه سفيدش در پرواز مشخص است . پرنده ماده نسبتا تيرهتر ميباشد ، پرنده نابالغ شبيه نابالغ سنگ چشم پشت سرخ است ولي سر بزرگتر و زاويهدار تري دارد . ضمنا بطور كلي كمرنگتر و كمتر خرمايي است ، رنگ دمگاه و شانه اش روشنتر است و طرح پرنده بالغ را بياد مي آورد و بر روي بال اثري از نوار بالي سفيد به چشم مي خورد .
زيستگاه :
در فضاي باز و خشك ، زيتونزارها ، باغهاي ميوه و زمينهاي غيرمحصور بوتهزار و گاهي در جنگل ديده مي شود ، روي درختان به هر اندازه كه باشند ، آشيانه مي سازند .
پراكندگي :

سنگ چشم کله سرخ پرنده ای است که تابستانها نسبتا فراوان است و به صورت مهاجر عبوري نیز ممکن است در همه جاي ايران ديده شود .

سنگ چشم پشت بلوطي

انگليسي : Bay-backed shrike
فرانسوي : Pie-grieche a dos roux
لاتين : Lanius Vittatus
مشخصات :
17 سانتيمتر ؛ پيشاني و نوار چشمي سياه ، تارك ، پس گردن و دمگاه خاكستري مايل به آبي كمرنگ ، پشت و پوشپرهاي بال بلوطي سير دارد . سطح شكمي آن سفيد است با اثري از رنگ بلوطي روي پهلوها ، بالهايش سياه است با نوار بالي پهن و سفيد ، دم سياه با كناره ها و نوك سفيد دارد . رفتارش شبيه سنگ چشم پشت سرخ است ( رجوع شود به سنگ چشم دمگاه حنايي )
زيستگاه :
مناطق باز با درختها و بوته هاي پراكنده ، بخصوص در مناطق مزروعي . روي درخت يا بوته آشيانه مي سازد
پراكندگي :

سنگ چشم پشت بلوطی از جمله پرندگان بومي ایران و از پراکندگی نسبتا فراوانی برخوردار است . در تابستان از حوضه هرير رود در شمال شرقي خراسان گزارش شده است . .

سنگ چشم دمگاه حنايی

انگليسي : Black-headed shrike
فرانسوي : Pie-grieche Schach
لاتين : Lanius Schach
مشخصات :
24 سانتيمتر ؛ سنگ چشمي ست بزرگ با پيشاني و نوار چشمي پهن سياه . تارك ، پس گردن و جبه خاكستري ، قسمت پايين پشت و دمگاه اخرائي رنگ دارد ، سطح شكمي آن سفيد است ، با اثري از رنگ صورتي در پهلوها و قسمت پايين شكم . دم سياه با شاهپرهاي بيروني نخودي دارد و نوك شاهپرهاي ديگر دم نيز نخودي رنگ است . بالهايش سياه است و لكه سفيدي روي شاهپرهاي نخستين آن ديده مي شود . رفتارش شبيه سنگ چشم پشت سرخ است . ( رجوع شود به سنگ چشم پشت بلوطي )
زيستگاه :
مناطق باز با درختها و بوتههاي پراكنده ، زمينهاي مزروعي با بيشهها و امثال آن . معمولا در بيابانها ديده نمي شود .
پراكندگي :
بنا به گذارش Zarudny بومي و به تعداد كم در شمال شرقي خراسان وجود داشته است ، ولي اخيرا گزارشي در اين مورد در دسترس نيست .

سنگ چشم خاكستري

انگليسي : Lesser Grey Shrike
فرانسوي : Pie-Grieche a poitrine rose
لاتين : Lanius Minor
مشخصات :
20 سانتيمتر ؛ شبيه سنگ چشم بزرگ ولي از آن كوچكتر است ، با بالهاي تسبتا بلندتر و دم كوتاهتر . روي صورت لكه پهن سياهي دارد كه امتداد آن پيشاني را مي پوشاند ، اين لكه در پرنده ماده كمرنگتر است و وسعت كمتري دارد . ابروي سفيد ندارد سطح شكمي آن صورتي كمرنگ است ، نوار بالي آن سفيد خيلي مشخص و شاهپرهاي كناري دم نيز سفيد مي باشد . منقاري كوتاهتر و كلفتر دارد ، پرنده نابالغ از دور تقريبا زرد بنظر مي آيد ، روي سر و پهلوها راهراه ظريف دارد ، بالها و دمش سياه مايل به قهوه اي است . سينه اش راهراه نيست . رفتار اش شبيه سنگ چشم بزرگ است ولي قائمتر از آن مي نشيند . برخلاف سنگ چشم بزرگ كه در ارتفاع كم و به طور موجي پرواز مي كند ، پروازش مستقيم است . غالبا در جا بال مي زند .
زيستگاه :
زمينهاي زراعي نسبتا وسيع با درختها و بوتههاي پراكنده ، كنار جادهها و زمينهاي غير محصور . روي درخت و در ارتفاع نسبتا بلند از زمين آشيانه مي سازد و اغلب به صورت دسته هاي پراكنده لانهسازي مي كند .
پراكندگي :

سنگ چشم خاکستری پرنده ای است که تابستاها از پراکندگی نسبتا زيادی برخوردار است ، به صورت مهاجر عبوري در همهجاي ايران ديده مي شود .

سنگ چشم بزرگ

انگليسي : Grait Grey Shrike
فرانسوي : Pie-Grieche Grise
لاتين : Lanius Excubitor
مشخصات :
26 سانتيمتر ؛ از همه سنگ چشم ها بزرگتر است و با پروبال سياه و سفيد و خاكستري شناخته مي شود . تفاوت آن با سنگ چشم خاكستري عبارت است از ؛ اندازه بزرگتر ، پيشاني خاكستري ( نه سياه ) ، ابروي سفيد باريك بين نوار چشني سياه و تارك خاكستري ، منقار باركتر و درازتر ، سفيدي خيلي بيشتر روي شانه ها ، بالهاي نسبتا كوتاهتر كه در قاعده دم بهم مي رسد ، دم درازتر كه شاهپرهاي آن از وسط به كنار به تدريج كوتاه مي شود و نوار بالي باريكتر ( كه در بال بسته به صورت دو نوار مجزا جلوه مي كند ) . پرنده ماده معمولا روي سينه راهراه عرضي موجدار كمرنگ دارد . پرنده نابالغ قهوه اي مايل به خاكستري است با راهراه عرضي موجدار قهوه اي روي سطح شكمي . اين پرنده روي بالاترين شاخههاي درخت و يا تيرتلگراف مي نشيند و از آنجا به پرندگان كوچك ، موش ، مارمولك و حشرات حمله مي كند .اغلب دم خود را تكان مي دهد و يا به شكل بادبزن باز مي كند . پروازش در ارتفاع كم و معمولا موجي است و هنگام نشستن ضمن بالبازروي اوج مي گيرد و سپس روي شاخه مي نشيند ، غالبا درجا بال مي زند .
زيستگاه :
حاشيه جنگلها ، باغهاي ميوه ، پرچينها و از اين قبيل . محل لانه اش متغير است ، گاهي روي درختان بلند ولي معمولا در بوته هاي خار لانهسازي مي كند
پراكندگي :

سنگ چشم بزرگ پرنده ای است که زمستانها از پراکندگی نسبتا فراوانی برخوردار است و نیز به تعداد نسبتا فراوان در ايران زادوولد مي كند .

چنانچه اطلاعات مستند و اخبار جديدي از پراكندگي و وضعيت پرندگان ايراني در دست داريد
از طريق ارسال ایمیل ما را هم مطلع كنيد .

کلیه حقوق این وبلاگ شامل علائم و مطالب متعلق به وب سایت رسمی پرندگان ایران می باشد .
استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع است .
All Rights Reserved 2007-2008 © by: Iranian-birds.com