پرندگان ایران

 

 

اصل پنجاه قانون اساسي ايران

 

در ايران ، حفاظت محيط زيست كه نسل امروز و نسلهاي بعد بايد در آن حيات اجتماعي رو به رشدي

داشته باشند ، وظيفه عمومي تلقي مي گردد .از اين رو فعاليت هاي اقتصادي و غير آن كه با آلودگي محيط زيست يا تخريب غير قابل جبران آن ملازمه پيدا كند ، ممنوع است . ..

 

 

ودایع الهی که در دامان هستی نهاده شده ست نه تنها برای آرامش خاطر انسان تعبیه شده ، بلکه آرایش ظاهر وی را نیز متکفل است ( و سَخر لکم فی البر و البحر . . ) نعمات پروردگار در قعر زمین و دریا و روی آن به حدی ست که شمارش آنها برای انسان مقدرو نیست ( و ان تعدوا نعمته ا . . . .) خداوند متعال به قدرت کامله خود در بر و بحر قسمتی از انواع موجودات و منابع طبیعی را برای زینت جمال و تنوع طلبی انسان آفرید و جملگی را در اختیار او قرار داده است تا از هر لحاض در آسایش و رفاه باشد و چنان نظمی به عالم هستی داده است که هستی بتواند تحت آن تعادل خود را حفظ نموده و رابطه معقولی بین هم داشته باشند ، دسته ای از موجودات را اکل و ماکول یکدیگر قرار داده تا بدین طریق ادامه حیات امکان داشته باشد و از حد اعتدال بیرون نرفته باشد .!

آنچه امروز حیات انسان و موجودات را تهدید می نماید عدم شناخت واقعی از محیط و استفاده بیرویه از آن است ، این دو عامل اصلی ؛ منابع زیست محیطی که عبارتند از آب ، هوا ، خاک ، جنگل ، مرتع و حیات وحش را به نابودی کشانده است . انگیزه های سود جویی ، تنوع طلبی و جمال پرستی بعضی انسانها به اندازه ای ست که با دخالت در این مجموعه که همچون زنجیر به هم پیوسته بوده و تغییر در هر یک از مظاهر آن مالا منجر به دگرگونی در عوامل دیگری می گردد و تعادل آنرا برهم می زند ، امروزه به حدی رسیده است که عرصه را بر خود انسان بیش از هر موجود دیگری تنگ تر و سلامت و حیات خویش را نیز به خطر انداخته است .

پیشرفت تکنولوژی و تفنن گرایی و ده ها عامل دیگر ، دست به دست هم داده ، محیط زیست را به تباهی و فساد کشانیده است، از طرفی همانگونه که اشاره شد ارزش هر چیز در عالم هستی به شناخت آن است و تا زمانیکه این شناسایی صورت نگرفته و خواص و اثرات آن معلوم نباشد ارزش و اهمیت آن هم واضح نبوده و چگونگی حفظ و حراست آن نیز نامعلوم خواد بود .

از این روی و با توجه به مقدمه بالا تصمیم گرفته ام به معرفی قسمتی از حیات وحش که پرندگان را شامل می گردند پرداخته باشم ، باشد که بدین وسیله گام کوچکی در راه شناخت پیرامونمان گذارده باشیم .!

 

 

اهميت پرندگان

پرندگان گروه عظيمي از جانوران مهره‌دار را تشكيل مي دهند ، به طور تقريب از 8700 گونه پرنده شناخته شده در جهان 491 گونه آن در ايران شناسايي شده اند ، كه از اين تعداد حدود 225 گونه در سرزمين ما زندگي و زاد و ولد مي كنند . اين گونه ها در سطح وسيعي از مناطق خشك و بياباني ، نواحي جنگلي ، سواحل ، جزاير و درياچه هاي كشور پراكنده اند ، تنها با توجه به نقش پرندگان در طبيعت است كه مي توان به ارزش وجودي و اهميت واقعي آنها پي برد . گسترش مطالعات اكولوژيك زمينه و امكانات بسياري براي آشنايي با نقش ويژه و با اهميت پرندگان فراهم كرده است ، مطالعه در زمينه كنترل بيماريها و آفات كشاورزي توسط پرندگان اهميت آنها را دوچندان كرده زيرا بطوريكه آشكار شده ، پرندگان در زمره مهم‌ترين عوامل كنترل كننده آفات نباتي قرار دارند و نمونه هاي خوبي براي آزمايش و تهيه واكسن مي باشند ، همانطور كه پاستور در سال 1880 موفق به تهيه واكسن هايي از طريق مرغ خانگي گرديد . پرندگان علاوه بر دانه خواري و نتيجتا كنترل علفهاي هرز ناقلين بيماريها و بسياري از حشرات مضر را نيز كنترل مي كنند . ذكر اين موضوع ضروري است كه بسياري از پرندگان دانه‌خوار خساراتي هم به مزارع وارد مي كنند ولي بر خلاف تصور عموم حتي اگر شواهد متعددي در مورد نقش زيانبار پرندگان براي محصولات زراعي بيش از آنچه كه موجود است در دست باشد ، باز هم نمي توان از ارزشهاي بيشمار آنها چشم پوشيد . جنبه هاي مختلف اهميت پرندگان باعث شده كه پرنده شناسان و برنامه ريزان منابع طبيعي بكوشند تا اطلاعات خود را در زمينه هاي علمي ، آموزشي و تفريحي پرندگان هرچه كاملتر كنند تا بتوانند به نحو مطلوب‌تري از اين ارزشها به نفع جوامع انساني بهره‌برداري نمايند .

 

چگونه پرندگان را بشناسیم ؟

بسیاری از اشخاص با وجود آنکه به پرندگان علاقه و دلبستگی دارند ، صرفا به این دلیل که به قول خودشان " نمی توانند یک چکاوک را از یک گنجشک تشخیص دهند " از پی‌گیری در امر شناسایی و مطالعه دقیق پرندگان خودداری می ورزند . گروه دیگر ظاهرا از نام‌ها و اصطلاحات نامانوس مربوط به پرندگان ترس دارند ، ولی لذت بردن از دنیای پرندگان ، چه به‌طور مداوم و چه گهگاه ، نه معلومات وسیع می‌خواهد و نه تخصص دانشگاهی . همان کسانی که ادعا می کنند تفاوت چکاوک را با گنجشک نمی دانند ، مسلما کلاغ ، کبوتر ، اردک ، جغد و بسیاری از پرندگان مربوط به خانواده‌های گوناگون را می‌شناسند و در حقیقت ندانسته راه درازی را در زمینه شناخت پرندگان پیموده‌اند . روش‌های شناسایی پرندگان بسیار ساده و محدود می باشد ؛ شرط اول داشتن کمی حوصله و پشتکار است . از هیچکس انتظار نمی رود که در وهله اول هر پرنده‌ای را که می بیند بشناسد ، شناسایی پرندگان در صورتی میسر است که بتوان مشخصات ظاهری آنها را دقیقا مشاهده کرد . زیرا پرندگان معمولا در جنب و جوش هستند و به اطراف خود توجه کامل دارند . شرط دوم رعایت سکوت و آرامش است . اگر با سر و صدای زیاد و در حالی که با دوستان خود صحبت می کنیم وارد منطقه‌ای شویم بدون شک پرندگان زیادی را نخواهیم دید . ولی چنانچه در جایی کمین کرده ساکت بمانیم موفق به دیدن پرندگان زیادی خواهیم شد . در آغاز کار می توان از افراد وارد کمک بگیریم تا راه و رسم مشاهده صحیح پرندگان را به ما بیاموزند . پرندگان را در همه‌جا و در تمام فصول سال می توان مشاهده و مطالعه کرد . این کار نیازی به وسایل و تجهیزات زیادی ندارد . در بیشتر موارد یک دوربین دو چشمی ، یک مداد و یک دفترچه یادداشت کافی‌ست .

 

 

نقشه های پراکندگی

نقشه های پراکندگی 343 گونه از پرندگانی که در ایران یافت می شوند ، آورده شده است .بقیه گونه ها یا کمیاب هستند ، یا منطقه پراکندگی زمستانی و زاد و ولد آنها خیلی محدود است و یا در دوران مهاجرت در همه جای ایران دیده می شوند ، ولی نه در ایران زاد و ولد می کنند و نه زمستان را در ایران می گذرانند . در نقشه های درج شده برای پرندگان ؛ رنگ قرمز نشان دهنده منطقه زاد و ولد و رنگ آبی نماینده پراکندگی زمستانی هر پرنده است . ترکیب این دو رنگ ( ارغوانی ) دلالت بر این دارد که در پرنده مورد نظر در آن منطقه هم زاد و ولد می کند و هم زمستان را در آنجا می گذراند و یا به عبارت دیگر سرتاسر سال را در منطقه مورد نظر به سر می برد . در مواردی که اطلاعات مربوط به زادوولد پرنده در بخشی از منطقه پراکندگی آن کافی نبوده است ؛ در آن قسمت علامت سوال ( ؟ ) در روی نقشه گذارده شده . ! بسیاری از گونه های مهاجر گرچه منطقه زادوولد یا زمستان گذرانی محدودی در ایران دارند ؛ ولی در موسم مهاجرت در منطقه بسیار وسیع تری یافت می شوند ، در این صورت در قسمت مربوط به پراکندگی جمله " مهاجر عبوری ..... در همه جای ایران دیده می شود " قید شده است . باید توجه داشت که بخش رنگی هر نقشه به طور تقریب منطقه ای را نشان می دهد که یک گونه در آن یافت می شود ؛ ولی نباید تصور کرد که پرنده مورد نظر را در کلیه نقاط آن منطقه می توان یافت ، بلکه تنها در نقاطی وجود دارد که زیستگاه مناسبی برای آن فراهم باشد . بنابر این باید به توضیحاتی که تحت عنوان زیستگاه برای هر گونه به نوشتار درآمده مراجعه شود . از طرف دیگر ، این نقشه ها فراوانی یا به عبارت بهتر " فراوانی نسبی " پرندگان را نشان می دهد . به عنوان مثال بعضی گونه ها که پراکندگی وسیع در ایران دارند ، ممکن است در شمال فراوان تر باشند و یا برعکس . در مواردی که اختلاف فاحشی در فراوانی یک گونه در نواحی مختلف منطقه پراکندگی آن وجود دارد ، در قسمت پراکندگی توضیحات لازم داده شده است . بعضی از پرندگان منطقه زادوولد ثابتی ندارند و معمولا دو سال پیاپی در یک منطقه معین زاد و ولد نمی کنند . این نکته به ویژه در مورد پرندگان آبزی مانند " کشیم گردن سیاه ، نوک قاشقی ، اکراس سیاه ، پرستوی دریایی نوک سیاه ، کاکایی نوک باریک و چوب پا " صادق است . زاد و ولد چنین پرندگانی در یک تالاب مورد نظر در منطقه پراکندگی آنها بستگی به شرایط آن تالاب دارد . بنابراین در زمستان هایی که بارندگی زیاد و تالاب های سراسر ایران پر آب است ، این پرندگان ممکن است در تمام منطقه زاد و ولدشان که در نقشه نشان داده شده است ، تولید مثل کنند . در حالی که در سال های خشک زاد و ولد آنها به تالاب های بزرگتر و دائمی آن منطقه محدود می شود . چگونگی مهاجرت پرندگانی که زمستان را در ایران می گذرانند بستگی نزدیکی به شرایط جوی دارد . بدین ترتیب که در زمستان های ملایم ؛ این پرندگان غالبا در شمال ایران می مانند ، در صورتی که در زمستان های سخت تعداد زیادی از آنها به مرکز و جنوب ایران رو می آورند . از این رو باید توجه داشت که نقشه های پراکندگی پرندگان را در شرایط معمولی ؛ یعنی در سال هایی که شرایط اقلیمی متوسط است ، نشان می دهد . اطلاعات ما در مورد پراکندگی پرندگان در بخش بزرگی از ایران ، به ویژه در نیمه شرقی ، کامل نیست .

بنابراین بعید نیست که در نقشه های پراکندگی اشتباهاتی رخ داده باشد ، بدین جهت ارسال هرگونه اطلاعی در این زمینه از طرف افراد علاقمند به آدرس میل این وبلاگ ( فرم تماس با ما) موجب کمال سپاسگزاری خواهد بود .

 

 

 

 

به یاری خداوند ؛ درج خانواده پرندگان ایران با موفقیت به پایان رسید

مي توانيد جهت دسترسي به اطلاعات موجود دراين وبلاگ

از رديف سمت چپ ، خانواده پرنده مورد نظر را انتخاب كنيد

تا مشخصات ، عكس و معرفي گونه انتخابي را از نظر بگذرانيد

* همینطور می‌توانید از آخرین رخدادهای سایت از طریق عضويت در خبرنامه آگاه شويد *

 

 

 

.::  توجه  ::.

وبلاگ تازه تاسیس کلیات و اصول پرنده شناسی در حال راه اندازی و طی مقدمات نوشتاری‌ست

ضمن بازدید از این وبلاگ چنانچه مایل باشید می توانید

در طی تکمیل این وبلاگ با ارسال نظرات و پیشنهادات خود ، در هرچه بهتر بودن آن به ما کمک کنید .

 

 

 

 

 

منابع :

* امیر حسین آریان پور  . تاریخ از یکسو ، تدوین حسن رباطی ، انتشارات پاسارگارد ، تهران 1363

* بارتولی . پرندگان طلایی  ، طرح مطالعات پرندگان ، نشر مسکو 1996

* جمشید منصوری . تحلیلی بر شمارش زمستانه پرندگان مهاجر و آبزی ، نشریه شماره 12 محیط شناسی ،

   مرکز هماهنگی مطالعات محیط زیست دانشگاه تهران .

* کریستین کولیر . پرندگان کهن ترین ساکنان زمین ، نشر Ciboulette فرانسه ، 1998

* دکتر سیاح زاده . اصول نگهداری و پرورش اردک ، انتشارات  سپهر ، تهران 1365

* دکتر طلعت حبیبی ، دکتر محمد مهدی راعی . جانور شناسی عمومی ، جلد چهارم

* کریمپتون هریس . پرندگان مشرق زمین ، مسکو 19۹۳

* جمشید منصوری . مقدمه ای بر پرنده شناسی ، انتشارات اشرفی ، تهران 1361

* جمشید منصوری . کلیات و اصول پرنده شناسی ، نشر سازمان حفاظت محیط زیست ، تهران 1369

* پرندگان ایران با مقدمه ای از میرزا طاهری . نشر سازمان حفاظت محیط زیست ، چاپ دوم 1362

* دکتر مارتا استفانوف . طرح مطالعات پرندگان ، مسکو 1986

* نظری به قانون و مقررات شکار و صید . نشر سازمان حفاظت و محیط زیست ۲۵۳۶ شاهنشاهی

   همینطور تصاویر درج شده در این وبلاگ از مجلات ، تصاویر ارسالی هموطنان ایرانی و سایت های

   خبری و تحقیقی و بعضا از صاحبان آن خریداری تهیه و تدوین شده ، چنانچه هر یک از عکاسان

   ایرانی و خارجی نسب به درج تصاویرشان در این وبلاگ مخالفند می توانند مورد اختلاف را

   از طریق پست الکترونیک ارسال نموده تا جهت حذف تصاویر اقدام شود .

 

 

 

 

چنانچه اطلاعات مستند و اخبار جديدي از پراكندگي و وضعيت پرندگان ايراني در دست داريد

از طريق ارسال ایمیل ما را هم مطلع كنيد .

کلیه حقوق این وبلاگ شامل علائم و مطالب متعلق به وب سایت رسمی پرندگان ایران می باشد .

استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع است .

All Rights Reserved 2007-2008 © by: Iranian-birds.com

 

 

اصلاحاتی که در کشوری صورت می‌گیرد متعلق به همه افراد است ، نه تنها اشخاص معاصر از آن اصلاحات فایده می‌برند بلکه مردمان آینده هم این نعمت‌ها را به‌ارث خواهند برد و حتی مردمان گذشته هم که این ودایع را گذاشته و رفته‌اند در آن سهیم هستند . حقیقتا سازمان بخشیدن جامعه بشری ، امری حیرت بخش است زیرا که کوچکترین کارهای افرادش در سرنوشت جمعیت حاضر و در شهرت و افتخار اعضاء گذشته‌اش تاثیر می‌بخشد و اینکه سعدی گوید :

چو عضوی بدرد آورد روزگـــار            دگـــر عضوها را نمانــد قــــرار

کاملا صحیح است چیزی که هست درد را کسی نمی بیند ؛ ولی در وجود درد شکی نیست ؛ و در این میان آیا می‌توان تنها به شهرت و اعتبار اندیشید ؟

با اینکه تعلق همه افراد به یکدیگر و پیوستگی سراسر اجزاء جامعه امری‌ست خیلی واضح ، لیکن چون پای عمل به میان می‌آید معلوم می‌گردد که چندان بدیهی و مسلم نبوده است ، چه افرادی که به‌ظاهر همه این قول را قبول داشتند بلکه خودشان سنگ مصالح جامعه را بر سینه می زدند ، وقتی که پای شرکت جستن به میان می آید ، قدمی بلکه فرسنگی عقب می‌نشینند و اگر هم خود چیزی نگویند زبان حال آنها این است که " من از دور تماشا می کنم شما در اصلاحات رنج بکشید ، در وقت تقسیم ثمرات با هم کنار خواهیم آمد " 

کلامم را با مقدمه ای آغاز نموده و حال صدای فریاد هموطنانم را می شنوم که به سبب اصلاحات خاسته‌اند . فریاد برآورده اند و از آنچه بر پیرامونشان می گذرد رنج می برند ، محیط زیستشان ، آنجا که تنفس را آموخته اند رو به خاموشی و درد نهاده و از آنچه که قلب حیات را به درد آورده ، بیم دارند ؛ بیم دارند مبادا آنچه امروز داریم و رو به نابودی قرار گرفته ، دیگر نباشد و در این باره به حق در قبال آیندگان مسئولیم .

اعمال بی شرمانه و نابخردانه بشر " به شر " ، گاه به حدی‌ست که درد را به درد می آورد و آتش را می سوزاند . سبب این اعمال که در دادگاه اجتماعی فهم و خرد ، خیانت محسوب است ، ایمان نداشتن به همان مطلبی‌ست که در صدر این مقال عنوان شد یعنی متعلق شدن و موثر بودن کارهای اجتماعی به همه افراد جامعه ، زیرا چنانچه این مطلب را قبول داشتیم اینگونه پس نمی رفتیم  ، پس این قسم امور اجتماعی که همیشه در برابر ماست و از فرط تکرار برای ما عادی شده ، محتاج استدلال و توضیح بیشتری‌ست و کسی از آن ملاحضات بی نیاز نیست . آنکه گردن از زیر تکالیف اجتماعی در کشیده است شاید بر حسب جهل خویش استدلال کرده و شاید هم خویشتن را می فریبد . زندگی مدرن و شهرنشینی ، شهرهای بزرگ و آلوده آنقدر از دامان طبیعت دورمان کرده که بیشی تا نیمی از عمر خود حتی معنایی از طبیعت را در ذهن خود نمی پرورانیم و با دیدن تنها یک درختچه ؛ تنها خیالی سبک از سبز بودن به سرعت از مقابل چشمانمان می گذرد ، به آنکه به کودکانمان می آموزیم ، " فرزندم سبز است همچون برگهای درخت و آبی ست همچون رنگ آسمان " .

آنچه پذیرفته ایم نقش ظاهر است و هیچ کودکی نمی شنود ؛ "فرزندم آنچه برگهای سبز فراخی را سایه گسترانیده از مظاهر طبیعت است ؛ این همان چیزی ست که مادامی که تنفس می کند و حیات دارد ، نقش حیات ماست و مسبب آن . وجود ما بدین امر ملزوم است و در گرو  بودن ، و سلامت زیستن ما در سلامت بودن اوست" .

ادامه حیات ، زیبایی ، مسرت زندگانی و ایده‌آل زندگی انسان در گرو زیبایی پیرامونش و محیط سالمی‌ست که در آن زیست می‌کند . پدران و مادران ما با این نیت زحمت می کشند که کودکان آنها نتیجه آمال آنها را بدست آورده و در زندگی کامیاب و موفق باشند و چه بسا دستگیر آنان گردند و حال این پهنه بی کران طبیعت ؛ زمین ، آنچه که همواره و به نوعی مادر آدمیان نام برده شده ، آنکه آدمی را در پهنه آغوش مهر خود می‌پروراند و با زیبایی و مسرت هم آغوشش می کند ، چه دست مایه‌ای طلب می کند ؟ بیش از آن است که آدمیان نیز در حفظ و پاسداری از آنکوشیده باشند و آن را به همان شکلی که هست برای نسل آینده بجا بگذارند  ؟ 

حیات وحش ، زیستگاه‌های طبیعی ، مرداب‌ها و تالاب‌ها ، جنگلها و درختستان‌ها همچون دیگر منابع طبیعی به نحو ناگسستنی با سرنوشت و حیات انسان در تقابلی ملزوم قرار دارد . تصور زندگی در جهانی خموش و عاری از جلوه‌های متنوع و شگفت‌انگیز طبیعت و حیات وحش نه تنها غم انگیز و خالی از فر و شادابی‌ست بلکه به یقین محال است . زیرا اینان همگی به نوعی مترجم دانش کنونی انسانها‌ بوده و خواهد بود .

تنها جهالت است که موازنه اصلی حیات وحش ، محیط زیست و پیرامونمان ، اشیاء و نظام زیستی را بر هم می زند . جهالت است که محیط فکر را کوتاه و مختصر نموده ، سبب پستی ، دونی و انهدام می شود . اما و در این میان موضوع علم و دانش نیز قابل مقایسه و در خور توجه است ، آنجا که جهل و نادانی و عدم ادراک از محیط و پیرامون آدمیان به اقل خود رسیده و علم و معرفت رو به رشد نهاده ، حفظ و پاسداری از طبیعت و مظاهر آن به اکثر خود جلوه می کند  ؛ بله منوط به نقطه نظر عقلانی و منطقی‌ست ؛ زیرا علمی که شامل یک سلسله اطلاعات مختلف و بی سر و ته که مورد هیچگونه استفاده‌ای نیست باشد ، به یقین نمی توان چنین دانشی را علم مفروض دانست و آنچه امروز بر منابع گرانبهای محیط زیست و پیرامونمان می‌گذرد ، دانشی‌ست که به اشتباه علم فرض می شود . جهالتی که توسعه را فدای محیط زیست می‌کند ، دانش نابخردانه‌ای که خون جاری در حیات را با لوله ها ، کابلها و زباله ها ، قطع بی رویه درختان و خشک کردن مرداب‌ها و نابودی جنگل به بهانه سد سازی و توسعه کشاورزی  و هزاران هزار وسیله بهانه جویانه دیگر معاوضه می کند و باز در عصر نابودی و ویرانی ، نا بخردانه آنرا متمدن و مترقی می خوانند .

عده‌ای بر این باورند که انسان به نوعی نیازمند بهره‌برداری از منابع طبیعی و حیات وحش است اما مسئله این است که بهره برداری از این منابع می‌بایست از طرقی صورت گیرد که بقاء و توازن آن را تهدید نکند ، حتی اگر انسان را محق در استفاده از منابع طبیعی بدانیم ؛ آدمی حق ندارد با بی توجهی ، عدم شناخت و اندیشه‌ نابخردانه خود جهان و آیندگان را از نعمت وجود حیوانات  و منابع طبیعی محروم سازد . چنانچه حیات وحش را از طریق آلوده نمودن آب و هوا ، از میان بردن رستنی‌ها ، تخریب خاک و اصولا مختل نمودن توازن و تعادل محیط زیست و حیات وحش به مخاطره اندازد به طبع حیات و سلامت خویش را نیز در معرض خطر قرار خواهد داد ؛ اما می توان با حفظ و نگهداری از محیط زیست و حیات وحش حیات خویش را نیز نجات بخشید .

دریغ و درد که آیین درست کرداری نقش امروزمان نیست و صفات پسندیده آدمیان سالیانی چند می گذرد که افسانه ای بیش نمی نماید ، آنقدر که این روزها گاه در پی آنچه که داشته‌ایم به حسرت سخن می گوییم "وه خدای من چه جای پردرختی " ، "چه دریاچه‌ پر آبی" ، " خدای من رودی بدین زلالی ندیده بودم " ، " وه که این پرندگان آدمی را تا بهشت می برند "

دردا که اینها همگان روزگاری عمومیت داشت و به هر سوی که می نگریستی صداقت گفتارها در بیان بود ؛ انبوه جنگلها پیرامونمان را احاطه کرده بود و رودها آنقدر زلال و پاکیزه بودند که ریگهای ژرفای آن به شمارش اعداد درمی‌آمد ، دریاچه ها آنقدر پاکیزه و لطیف بود که آدمی می توانست لختی در کنارش بیاساید ؛ پرندگان را با همان شوق پرواز و امید بقایشان به تماشا نشست و از نسیم زلالی که در گیسوان جاری بود بوی نمک و رطوبت را در مشام و سینه حبس کرد و آرامشی آفرید از مظاهر طبیعت در درون خسته ز هیاهو . . .

اما رفته رفته عمومیت‌های درستی‌ها ، سبز بودنها ، صداقت‌ها ، زلالی‌ها و راستی‌ها افسانه می نماید ، همینطور آنچه برجای می‌ماند ، خشکی ‌ها ، سیل‌های ویران کننده ، جنگلهای نابود شده و دشت‌های بیابان شده ، دریاچه های خشک شده و دد‌منشی‌هاست و خوی پلشتی‌ها و پلیدیها و آنجا که خرد از میان برخیزد ، روزگار فریب خواهد گشت و خرافات ....

و آیا اینها میراث آیندگان است ؟  دریغ و درد ....     افسوس و صد افسوس ....

انسان ، آدم ، آنکه همکار اورمزد بر زمین است جز آبادی و جز احترام به آنچه تعالی آفریده و کوشش در حفظ و پاسداری و گسترش آن نبایدش . از برکات این صفات و کردار است که انسان به مدارج عالی تمدن رسیده است ، زیرا هر انسانی مدیون پیرامونش و مدیون دیگران است ، نه تنها معاصرین بلکه همه نسلهایی‌که آمده اند و رفته اند .

به هر ممکن ، فریاد دردمندی طبیعت به گوش می رسد آوایی محزون که باید دید و فهمید که چه بر آن قامت رعنا رفته  و همینطور نفیر بلند آنان که به یاری‌اش می شتابند و به جد نگران حیات و توازن و تعادل زیستن هستند  ..

آرزومند آنم تا روزگاری چند ، توسعه را فدای خرمی‌ها و آنچه در شریان حیات جاری‌ست نکرده ، از سلطه خرافات رهیده و در امن خرد آسوده گردیم . طبیعت را آنگونه که هست ارج بگذاریم و به صداقت ها و راستی‌ها ، با کمک جستن از فکرتی همه صلح ، همه افروز ، کنشی درست و استوار کسب نموده ؛ باشد که درپناه وسعت امن آفریدگار سلامت زیسته باشیم و آنرا به آیندگان هدیه کنیم . 

 

مدیریت وبلاگ پرندگان ایران

 

 

چنانچه اطلاعات مستند و اخبار جديدي از پراكندگي و وضعيت پرندگان ايراني در دست داريد

از طريق ارسال ایمیل ما را هم مطلع كنيد .

کلیه حقوق این وبلاگ شامل علائم و مطالب متعلق به وب سایت رسمی پرندگان ایران می باشد .

استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع است .

All Rights Reserved 2007-2008 © by: Iranian-birds.com

 

 

 

خانواده جغد

Family Strigidae

 

پرندگان شكاري شب كه داراي سر بزرگ ، صورت پهن كه تشكيل صفحه‌هاي صورت را مي دهد ، چشم‌هاي بزرگ و متمايل به جلو ، منقار قوي قلاب مانند و نيم پيدا و چنگال‌هاي تيز و نيرومند مي باشند

پرواز آنها بي صدا است ، بعضي از آنها گوشپرهاي مشخصي دارند . پاهاي پوشيده از پر دارند . تك‌زي هستند و بيشتر آنها روي درخت زندگي مي كنند . نر و ماده آنها همشكل است ولي ماده‌ها بزرگترند .

در سوراخ‌ها ، آشيانه‌هاي متروك و روي زمين لانه مي سازند . طعمه خود را يكجا مي بلعند و از پستانداران ، پرندگان ، خزندگان ، دوزيستان و ماهي ها ، حشرات و خرچنگ‌ها تغذيه مي كنند .

 

 

 

 

جغد كوچک خالدار

 

 

انگليسي : Spotted Little Owl

فرانسوي : Chouette brahmane

لاتين : Athene brama

 

مشخصات :

20 سانتي‌متر ؛ از لحاظ شكل ظاهري و رنگ كلي بدن شبيه جغد كوچك است ، ولي سطح شكمي آن راهراه عرضي قهوه‌اي و سفيد ( نه رگه‌رگه ) دارد و سرش خال‌خال سفيد است . چانه ، گلو طرفين گردنش سفيد مي باشد و يك نوار قهوه‌اي پهن افقي روي گلوي آن ديده مي شود . مانند جغد كوچك نيم‌طوق سفيد و نامشخصي در پس گردن دارد ، رفتار و صدايش شبيه جغد كوچك است .

 

زيستگاه :

مانند جغد كوچك ، ولي به ويژه در باغ‌ها ديده مي شود .

 

پراكندگي :

 

 

جغد كوچك خالدار پرنده‌اي است بومي ايران در مناطق زيستي مختص به خود نسبتا فراوان است .

 

 

جغد طلایی

 

 

انگليسي : Hume’s Tawny Owl

فرانسوي : Chouette de Butler

لاتين : Strix butleri

 

مشخصات :

29 تا 32 سانتي‌متر ؛ سطح پشتي آن از قهوه‌اي نارنجي كمرنگ تا نخودي پررنگ متغير است كه روي‌هم‌رفته سر و گردن طلايي و در ناحيه پشت بيشتر خاكستري است . تاركش تا حدي پررنگ‌تر است . دم نخودي پررنگ با شش نوار قهوه‌اي تيره‌رنگ دارد . صفحه صورت و سطح شكمي آن سفيد با اثري از رنگ نخودي است . جغد طلايي پرنده‌اي است ناياب كه عملا هيچ اطلاعي درباره آن در دست نيست .

 

زيستگاه :

احتمالا دامنه تپه‌هاي سنگي و نخلستان‌هاي مجاور صخره‌ها .

 

پراكندگي :

به درستی وضعيت جغد طلایی در ایران نامعلوم است . احتمالا بومي و به تعداد كم در ساحل خليج فارس و جنوب بلوچستان وجود دارد ، ولي اين مسئله نياز به بررسي دارد .

 

 

جغد جنگلی

 

 

انگليسي : Tawny Owl

فرانسوي : Chouette Hulotte

لاتين : Strix aluco

 

مشخصات :

37 سانتي‌متر ؛ اين پرنده پروبال لكه‌لكه و رگه‌رگه ، سر بزرگ و گرد و چشم‌هايي سياه دارد . گوشپر ندارد و رنگ سطح پشتي آن از قهوه‌اي پررنگ تا قهوه‌اي مايل به زرد و يا متمايل به خاكستري متغير است ، سطح شكمي آن قهوه‌اي مايل به نخودي است با رگه‌هاي پهن و تيره . صفحه‌هاي صورت قهوه‌اي مايل به خاكستري دارد و منحصرا شبها فعاليت مي كند . از جغد گوش دراز به وسيله جثه درشت‌تر ، چشم‌هاي سياه و نداشتن گوشپر و از جغد تالابي به كمك رنگ تيره‌تر و چشمان سياه ، و از جغد سفيد به وسيله اندازه بزرگتر و ظاهر خيلي پررنگ‌تر ( به ويژه در صورت و سطح شكمي ) مشخص مي شود .

 

زيستگاه :

در جنگل‌هاي كهن ، پارك‌ها و باغ‌هاي بزرگ ديده مي شود . در شكاف تنه درخت‌ها ، آشيانه متروك پرندگان بزرگ و گاهي در ساختمان‌ها و يا لانه خرگوش‌ها آشيانه مي سازد .

 

پراكندگي :

جغد جنگلي از پرندگان بومي ايران بشمار مي رود و در گذشته فراوان بوده است و اما در حال حاضر اطلاع دقيق و درستي از پراكندگي اين پرنده در ايران در دست نيست .

 

 

خانواده جغد از تعداد گونه‌هاي متعددي تشكيل شده

و به دليل دسترسي آسانتر و راحتر مطالب و عكسها ، مطالب به سه صفحه تقسيم شده است

 

 

 

 

چنانچه اطلاعات مستند و اخبار جديدي از پراكندگي و وضعيت پرندگان ايراني در دست داريد

از طريق ارسال ایمیل ما را هم مطلع كنيد .

کلیه حقوق این وبلاگ شامل علائم و مطالب متعلق به وب سایت رسمی پرندگان ایران می باشد .

استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع است .

All Rights Reserved 2007-2008 © by: Iranian-birds.com

 

 

 

 

وبلاگ ها ، وب سایت ها ، عکاسان و یا گروه های زیست محیطی می توانند

بنرهای تبلیغاتی خود را در ابعاد 470 در 60

برای ما ارسال کنند تا به صورت رایگان در بخش مربوطه به نمایش درآید

توجه داشته باشید این بنر ها بنا بر تعداد درخواست ها به صورت متغیر و رندم

با هر بار فراخوانی هر یک از صفحات وبلاگ تغییر خواهند کرد .

امید است تا این طریق گامی برای معرفی و شناساندن وبلاگ ها و

وب سایت های زیست محیطی باشد .

 

 

 

 

می توانید از طریق درج پیام در بخش دیدگاه ها و نظرات ما را از

ارسال بنر یا لوگوی تبلیغاتی خود  با خبر کنید .

 

آدرس ارسال لوگو یا بنر تبلیغاتی

 

iranian [dat] birds [at] gmail [dat] com

 

 

 

 

 

 

 

چنانچه اطلاعات مستند و اخبار جديدي از پراكندگي و وضعيت پرندگان ايراني در دست داريد

از طريق ارسال ایمیل ما را هم مطلع كنيد .

کلیه حقوق این وبلاگ شامل علائم و مطالب متعلق به وب سایت رسمی پرندگان ایران می باشد .

استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع است .

All Rights Reserved 2007-2008 © by: Iranian-birds.com

 

 

 

 

 

 

چنانچه اطلاعات مستند و اخبار جديدي از پراكندگي و وضعيت پرندگان ايراني در دست داريد

از طريق ارسال ایمیل ما را هم مطلع كنيد .

کلیه حقوق این وبلاگ شامل علائم و مطالب متعلق به وب سایت رسمی پرندگان ایران می باشد .

استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع است .

All Rights Reserved 2007-2008 © by: Iranian-birds.com

 

 

خانواده کبوتر

Family Columbidae

 

پرندگانی هستند نسبتا پر جثه و تند پرواز با بال‌های نوک‌تیز و دم نسبتا بلند که اغلب طرح خاصی دارد

سری کوچک و گردنی نسبتا کوتاه دارند ، روی زمین یا درخت زندگی می کنند

در خارج از فصل زادوولد به طور دسته‌جمعی دیده می شوند ، پروازی قوی و سریع دارند

نر و ماده آنها همشکل است روی درخت و یا سوراخ‌ها آشیانه می سازند

جوجه‌های خود را در ابتدا از ( شیر) غدد چینه دان خود تغذیه می نمایند

از دانه‌ها و میوه‌ها تغذیه می کنند ، بعضی از گونه‌های حشرات ، کرم‌ها و حلزون‌ها را نیز می خورند

 

 

یا کریم

 

 

انگلیسی :  Collared Dove

فرانسه :  Tourterelle Turque

لاتین :  Streptopelia Decaocto

 

مشخصات :

27 سانتی‌متر ؛ تفاوتش با قمری معمولی در این است که دمش درازتر به نظر می آید و سطح پشتی آن قهوه‌ای خاکی کمرنگ و یکدست است ، در پشت گردن یک نیم طوق سیاه دارد . از زیر ، سفیدی نیمه انتهایی دم سیاهش به شناخت آن کمک می کند و از روبرو ، دم بسته آن با بقیه سطح پشتی همرنگ می باشد . سر و سطح شکمی آن کم رنگ‌تر و خاکستری رنگ است ، با جلای صورتی شرابی به خصوص در ناحیه سینه سیاهی شاهپرهای نخستین با بقیه پر و بال آن تظاد خاصی دارد . چشمهایش قرمز رنگ است .

 

زیستگاه :

بیشتر در شهرها و مناطق روستایی دیده می شود ، آشیانه‌اش را معمولا روی درخت‌ها و گاهی در ساختمان‌ها می سازد .

 

پراکندگی :

 

 

ياكريم پرنده‌اي است بومي ايران و از پراكندگي فراواني برخوردار است .

 

 

 

قمری معمولی

 

 

انگلیسی :  Turtle Dove

فرانسه :  Tourterelle des bois

لاتین :  Streptopelia turtur

 

مشخصات :

27 سانتی‌متر ؛ جثه نسبتا لاغر و دم سیاه با کناره‌های سفید که شاهپرهای آن به تدریج از وسط به کنار کوتاه‌تر است شناخته می شود ، سطح پشتی آن به رنگ خرمایی مایل به خاکی است ، با پرهایی که وسط آن سیاه می باشد و در کنار گردنش ، لکه ای مرکب از رگه‌هایی سفید و سیاه دارد . گلو و سینه آن شرابی کم رنگ است ( نا بالغ لکه‌های کنار گردن و رنگ شرابی ناحیه گلو و سینه را ندارد ). قمري معمولي پرنده‌اي است كه معمولا جفت‌جفت و یا به صورت گله‌های کوچک دیده می شود ، پروازش سریع و مستقیم و حرکات بالش بیش از کبوتر جنگلی توام با تکان‌های شدید است ( رجوع شود به قمری خاوری )

 

زیستگاه :

فضاهای باز و پر‌بوته با پرچین‌های بلند و بیشه‌های پردرخت . در بوته‌ها ، بیشه‌ها و باغ‌های میوه آشیانه می‌سازد

 

پراکندگی :

 

 

قمری معمولی پرنده‌ای‌ست که در فصل تابستان‌ از پراکندگی نسبتا زیادی برخوردار است .

 

 

 

قمری خاوری

 

 

انگلیسی :  Rufous Turtle Dove

فرانسه :  Tourterelle orientale

لاتین :  Streptopelia orientalis

 

مشخصات :

31 سانتی‌متر ؛ شبیه قمری معمولی ولی به طور محسوسی از آن پررنگ‌تر است ، به جای سفیدی روی گردن و دم ( قمری معمولی ) در این پرنده ، رنگ های آبی روشن و خاکستری دیده می شود . خال‌های پشتش ظریف‌تر است و بخش کمرنگ زیر دم آن وسیع‌تر می باشد  . رفتار قمري خاوري  شبیه به قمری معمولی است .!

 

زیستگاه :

زيستگاه قمري خاوري مانند قمری معمولی است ولی نقاط مرطوب‌تر را ترجیح می دهد .

 

پراکندگی :

اتفاقی و در زمستان از جنوب شرقی بلوچستان گزارش شده است .

 

 

 

قمری خانگی

 

 

انگلیسی :  Palm Dove

فرانسه :  Tourterelle maillee

لاتین :  Streptopelia senegalensis

 

مشخصات :

26 سانتی‌متر ؛  جثه اش نسبتا کوچک و تنها قمری ست که طوق پهنی در جلوی گردن دارد . سر و گردنش صورتی شرابي است ، با یک طوق پهن خال‌خال سیاه و مسی رنگ در قاعده جلویی گردن . چانه‌اش کمرنگ و شکم و پوشپرهای زیر دم آن سفید است .سطح پشتی خرمایی  پر رنگ با دمگاه خاکستری و پوشپرهای خاکستری مایل به آبی کمرنگ بالهایش در پرواز به خوبی نمایان است . دمش سیاه رنگ و نمیه انتهایی پرهای کناری آن سفید است ، پاه‌ها و حلقه چشم قرمز رنگ می باشد . نر و ماده قمري خانگي شبیه به هم و پرنده نابالغ از آنها تیره‌رنگ‌تر است .

 

زیستگاه :

در شهرها ، روستاها و اطراف آنها دیده می شود . در بوته‌های خار درخت‌های کوچک و در ساختمان‌ها آشیانه می سازد .

 

پراکندگی :

به طور کلی قمری خانگی بومی ایران و از پراکندگی  فراوانی برخوردار است .

 

 

خانواده کبوتر از تعداد گونه‌هاي متعددي تشكيل شده

و به دليل دسترسي آسانتر و راحتر مطالب و عكسها ، مطالب به دو صفحه تقسيم شده است

 

 

 

 

چنانچه اطلاعات مستند و اخبار جديدي از پراكندگي و وضعيت پرندگان ايراني در دست داريد

از طريق ارسال ایمیل ما را هم مطلع كنيد .

کلیه حقوق این وبلاگ شامل علائم و مطالب متعلق به وب سایت رسمی پرندگان ایران می باشد .

استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع است .

All Rights Reserved 2007-2008 © by: Iranian-birds.com

 

 

خانواده باز ، عقاب و لاشخور

سنقرها

Harriers

 

بدني باريك ، بال هاي دراز و اندكي زاوه‌دار ، دم دراز و پاهاي دراز دارند

منقارشان چندان ضخيم نيست ، معمولا در ارتفاع كم پرواز مي كنند و در پرواز سر بالها را اندكي بالا نگهميدارند ، نر و ماده آنها همشكل نيست و نرها معمولا از ماده‌ها كوچكترند ، سنقرها روي زمين و يا در نيزارها آشيانه مي سازند .

 

 

 

 

سنقر خاکستری

 

 

انگليسي : Hen Harrier

فرانسوي : Bisard saint-martin

لاتين : Circus cyaneus

 

مشخصات :

43 تا 50 سانتي‌متر ؛ نشانه‌هاي تشخيص اين پرنده از سنقر گندم‌زار كه خيلي به آن شباهت دارد عبارت است از ؛  سفيدي مشخص‌تر دمگاه ، جثه نسبتا بزرگ ( به ويژه پرنده ماده ) ، بال‌ها و دم كمي پهن‌تر . پرنده نــر ، خاكستري رنگ است و به وسيله دمگاه سفيد ، تيرگي لبه عقبي بال در ناحيه شاهپرهاي ثانوي ( نــر سنقر گندم‌زار دو خط بالي مشخص دارد ) شكم و ران‌هاي بدون رگه يا خط مشخص مي شود . پرنده‌هاي ماده و نابالغ ، سطح پشتي قهوه‌اي پررنگ ، و سطح شكمي نخودي رنگ با راهراه طولي پهن قهوه‌اي دارند . تفاوت نابالغ اين پرنده با نابالغ سنقر گندم‌زار در نخودي بودن سطح شكمي و راهراه طولي آن است . شيوه پرواز سنقر خاكستري مشخص است و در ارتفاع كم پرواز مي كند

 

زيستگاه :

متنوع‌تر از زيستگاه سنقر گندم‌زار . آشيانه‌اش را روي زمين ، در علفزارها ، باتلاق‌ها ، بيشه‌ها و يا زمين‌هاي زراعتي مي سازد .

 

پراكندگي :

سنقر خاکستری از جمله پرندگانی‌ست که زمستان‌ها به تعداد نه چندان قابل توجه‌اي در سطح ايران به چشم مي خورند ، در تمام نقاط ايران به جز منتهي‌اليه جنوب شرقي ( بلوچستان )ديده مي شود و در حال حاضر از جمله پرندگان نادر بشمار مي آيد ، چند جفت از اين گونه زيبا و باشكوه در اطراف شاليزارهاي شمالي ( گیلان ) مشاهده شده‌اند .

 

سنقر سفید

 

 

انگليسي : Pallid Harrier

فرانسوي : Busard pale

لاتين : Circus macrourus

 

مشخصات :

43 تا 48 سانتي‌متر ؛ پرنده نــر در ناحيه سر و سطح شكمي به طور چشمگيري سفيد است .  دم و بال‌هاي خاكستري مايل به آبي روشن دارد و سياهي شاهپرهاي نخستين آن تشكيل مثلث سياه كوچكي در انتهاي بال مي دهد . از نــر سنقر خاكستري به وسيله دمگاه خاكستري ( به جاي سفيدي خالص ) ، سينه و طرفين سر سفيد ( به جاي خاكستري ) ، سياهي كمتر نوك بال‌ها و نداشتن حاشيه تيره در ناحيه شاهپرهاي ثانوي تشخيص داده مي شود و از نــر سنقر گندم‌زار به كمك رنگ خاكستري روشن‌تر سطح پشتي ، نداشتن خطوط بالي سياه ، سطح شكمي و ران‌هاي سفيد بدون رگه يا خط ، مشخص مي گردد . ماده و جوجه‌هاي اين پرنده ، از ماده و جوجه‌هاي سنقر گندم‌زار قابل تشخيص نيست ولي نابالغ ان از نابالغ سنقر خاكستري با سطح شكمي خرمائي رنگ و بدن رگه و خط متمايز است . رفتار سنقر سفيد ، شبيه رفتار سنقر گندم‌زار مي باشد .

 

زيستگاه :

مانند سنقر خاكستري ، ولي در استپ‌هاي خشك ، دشت‌هاي باز و تپه‌هايي كه درخت‌هاي كم و پراكنده دارند نيز ديده مي شود .

 

پراكندگي :

 

 

در گذشته سنقر سفید زمستان‌ها فراوان بوده و به صورت مهاجر عبوري در همه‌جاي ايران ديده مي‌شده است ، احتمال آن می رفته که در شمال شرقی ایران زادوولد کند . در حال حاضرتعداد آنها به صورت چشم‌گيري كاهش پيدا كرده و در فصل زمستان به ندرت ديده مي شوند . سنقر سفيد از جمله پرندگاني‌ست كه بنا بر نظر كارشناسان محيط زيست ايران ، در شرف تهديد انقراض نسل قرار دارند .

 

سنقر گندم زار

 

 

انگليسي : Montagu’s Harrier

فرانسوي : Busard Cendre

لاتين : ‍Circus Pygargus

 

مشخصات :

40 تا 45 سانتي‌متر ؛ اندكي كوچك‌تر و باريك جثه‌تر از سنقر خاكستري است . با بال‌هاي باريك‌تر و نوك‌تيزتر و پروازي بسيار سبكتر . پرنده ماده شبيه زيادي به ماده سنقر خاكستري دارد ، ولي معمولا سفيدي دمگاهش كمتر است . تفاوت پرنده نــر با نـر سنقر خاكستري عبارت است از دمگاه خاكستري ( به‌جاي سفيد خالص ) دو خط بالي سياه و رگه‌هاي قهوه‌اي روي شكم و ران‌ها . پرنده نابالغ شبيه پرنده ماده ولي سطح شكمي آن خرمائي پررنگ و يكدست است . رفتار سنقر گندم‌زار شبيه سنقر خاكستري است .

 

زيستگاه :

باتلاقها ، بيشه‌ها و زمين‌هاي زراعتي . وقتي تعدادشان زياد است بين گياهان مرطوب يا به‌طور اتفاقي در كشتزارها آشيانه مي سازند .

 

پراكندگي :

 

 

سنقر گندم زار از جمله پرندگانی‌ست که تابستان‌ها به تعداد كم و به ندرت در شمال غربي ايران ديده مي‌شود . سابقا بطور منظم از نواحي درياي خزر و جنوب غربي ايران عبور مي كرده است  .

 

سنقر تالابی

 

 

انگليسي : Marsh Harrier

فرانسوي : Busard des roseaux

لاتين : Circus aeruginous

 

مشخصات :

48 تا 55 سانتي‌متر ؛ از تمام سنقر‌هاي ديگر به‌وسيله اندازه بزرگتر ، جثه درشت‌تر ، بالهاي پهن‌تر و نداشتن سفيدي روي دمگاه مشخص مي شود . معمولا در ارتفاع كم پروازهاي تجسسي انجام مي دهد ، بدين ترتيب كه گاهگاهي بال مي زند و در فاصله بال‌زدن‌ها در حالي كه بالها را به شگل ( V ) نگاهداشته است بالبازروي مي كند . رنگ پرو بال در افراد اين گونه از سنقر ، متغير است . تفاوت نــر بالغ اين پرنده از ديگر سنقرها عبارت است از ؛ تيرگي جبه و پوشپرهاي ثانوي بال ، رنگ خاكستري دم و شاهپرهاي ثانوي ، سر ، پس گردن و سينه نخودي رگه رگه و سطح شكمي قهوه‌اي سير . ماده و نــر نابالغ معمولا رنگ خاكستري ندارند و يكدست قهوه‌اي شكلاتي پررنگ هستند ، با سر و شانه‌هاي كمرنگ ( بعضي از ماده‌ها سراسر تيره‌رنگ هستند و بيننده را به ياد كور كور مي اندازند ) . جوجه‌هاي كمتر از يكسال ، قهوه‌اي شكلاتي پررنگ بوده ، تارك و گلويشان به رنگ كرم روشن است . اين پرنده به قصد شكار طعمه ، از ارتفاع كم با حركتي ناگهاني به درون نيزار فرود مي آيد .

 

زيستگاه :

تقريبا هميشه در باتلاق‌ها و تالابهائي كه مناطق پوشيده از نيزارهاي انبوه دارند ديده مي شود . آشيانه بزرگ خود را معمولا در نيزارهاي محصور در آب مي سازد .

 

پراكندگي :

 

 

سنقر تالابي در گذشته از پرندگان بومي ايران بشمار مي آمده و در كل پرنده‌اي‌ست نيمه مهاجر . در حال حاضر نادر و كمياب است كه در فصل زمستان به ندرت ديده مي شود .

 

 

 

خانواده باز ، عقاب و لاشخور - سنقرها از تعداد گونه‌هاي متعددي تشكيل شده

و به دليل دسترسي آسانتر و راحتر مطالب و عكسها ، مطالب دسته بندی شده اند

 

 

 

 

چنانچه اطلاعات مستند و اخبار جديدي از پراكندگي و وضعيت پرندگان ايراني در دست داريد

از طريق ارسال ایمیل ما را هم مطلع كنيد .

کلیه حقوق این وبلاگ شامل علائم و مطالب متعلق به وب سایت رسمی پرندگان ایران می باشد .

استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع است .

All Rights Reserved 2007-2008 © by: Iranian-birds.com

 

 

خانواده باز ، عقاب و لاشخور

لاشخورها

Vultures

 

خيلي بزرگ و كند حركت هستند با بال‌هاي خيلي دراز و پهن ، دم كوتاه و سر بدون پر ( به جز هُما )

معمولا با بال‌هاي باز اوج مي گيرند و اغلب با عقاب‌ها اشتباه مي شوند ولي سرشان كوچكتر است و طرح پرواز متفاوتي دارند ، نــر و ماده آنها همشكل است . اغلب با هم ديده مي شوند ، از لاشه حيوانات تغذيه

مي كنند ، روي درخت‌ها يا صخره‌هاي مرتفع آشيانه مي سازند .

 

 

 

 

كركس

 

 

انگليسي :  Egyptian vulture

فرانسوي : Percnoptere d egypte

لاتين : Neophron percnopterus

 

مشخصات :

53 تا 65 سانتي‌متر ؛ لاشخوري كوچك و سياه و سفيد كه از ساير لاشخورها كوچكتر است ، طرح بدنش در حال پرواز با بال‌هاي دراز ، مستقيم و نوك‌تيز به رنگ سياه و سفيد و دم سه‌گوش سفيد ، خيلي مشخص است . سر و گلوي پرنده بالغ پوستي زردرنگ و بدون پر دارد ، پس سر و گردنش را انبوهي از پرهاي كوتاه و فشرده مي پوشاند ، پرو بالش سفيد چرك و شاهپرهاي نخستين آن سياه‌رنگ است . منقارش از منقار لاشخورهاي ديگر باريكتر است . رنگ پر و بال پرنده نابالغ بر حسب سن ، از قهوه‌اي پررنگ تا سفيد چرك تغيير مي كند و سر و پرهاي انبوه گردنش تقريبا قهوه‌اي رنگ است . با اينكه اين پرنده چندان اجتماعي نيست ، گاهي دو يا سه‌ تاي آن همراه با چند ( دال ) بر سر يك لاشه جنگ مي شود تا پس مانده پرنده‌هاي بزرگ‌تر را بخورند . آشغال و زباله را در جستجوي گوشت و مواد حيواني ديگر زير و رو كند ( رجوع شود به لك‌لك سفيد كه طرح بالش در پرواز مشابه اين پرنده است و اغلب با بال باز اوج مي گيرد ) .

 

زيستگاه :

مانند دال و در زباله‌دانهاي اطراف دهكده‌ها نيز ديده مي شود . روي صخره‌هاي مرتفع آشيانه مي سازد .

 

پراكندگي :

 

 

کرکس از جمله پرندگانی بوده که در گذشته نه چندان دور بطور كلي تابستان‌ها فراوان بوده است ، و اما هنوز این پرنده را می توان در پناهگاه حيات وحش خبر و روچون در محدوده شهرستان بافت به صورت نسبتا فراوان دید ، تعدا كمي از اين پرنده زمستان در منتهي اليه جنوب ايران باقي مي ماند .

 

 

هما ( هماي سعادت ، مرغ استخوان خوار)

 

 

انگليسي : Bearded Vulture

فرانسوي : Gypaete barbo

لاتين : Gypaetus barbatus

 

مشخصات :

100 تا 110 سانتي‌متر ؛  طرح مشخص بدن در حال پرواز ، اين پرنده را از ساير لاشخورها متمايز مي سازد . بيشتر به يك شاهين عظيم شباهت دارد تا به يك لاشخور . بال‌هاي آن دراز ، كم عرض و زاويه‌دار و دمش بلند ، لوزي شكل و تيره‌رنگ است . سطح پشتي ، بال‌ها و دم آن سياه مايل به خاكستري و سرش بطور كلي نخودي رنگ است ، اطراف چشم و ناحيه پس منقار آن سياه رنگ مي باشد كه به يك دسته موي سياه ريش مانند در زير منقار منتهي مي شود . سطح شكمي نارنجي ، مايل به زرد ، ناحيه سينه به‌طور واضح نارنجي رنگ است كه با بال‌هاي تيره تضاد خاصي نشان مي دهد . پرنده نابالغ سر و گردني تيره دارد . هما از لاشخورهاي ديگر فعالتر و معمولا تك‌زي است ، گاها آنرا مرغ استخوان خوار نیز می نامند و اینگونه خواندن این پرنده بدین سبب است که استخوان های بزرگ را از ارتفاع زیاد بر روی سنگ ها و صخره ها رها می کند تا خرد شوند و از تکه های اسخوان نیز تغذیه می کند ،  در واقع استخوان خواری از عادات تغذیه این پرنده زیبا است .

 

زيستگاه :

كوهستان‌هاي مرتفع و دور افتاده ، آشيانه‌اش را در غارهاي مشرف به پرتگاه مي سازد .

 

پراكندگي :

 

 

هُما ، پرنده‌اي است بومي ايران و هنوز می توان تعداد قابل توجه ای از آنها را در پناهگاه حيات وحش خبر و روچون در محدوده شهرستان بافت دید .

 

 

دال سياه

 

 

انگليسي : Black vulture

فرانسوي : Vautour moine

لاتين : Aegypius monachus

 

مشخصات :

95 تا 105 سانتي‌متر ؛ از لحاظ اندازه و طرح بدن در حال پرواز شبيه دال است با اين تفاوت كه سر بزرگتر و منقاري كلفت‌تر دارد و دمش درازتر و در انتها تا حدي سه‌گوش است ( ولي گاهي بر اثر فرسايش به دم دال شباهت پيدا مي كند ) . تفاوت ديگرش پرو بال قهوه‌اي دوده‌اي يكدست است كه از دور سياه به‌نظر مي رسد . پوشپرهاي بالش تيره‌تر از شاهپرهاست و سطح زيرين بال‌ها مانند بال دال ؛ راهراه ندارد . گردنش بدون پر با پوستي به رنگ صورتي آميخته با آبي مي باشد و در اطراف گردن يك شِـنِـل قهوه‌اي رنگ دارد . رفتار و صدايش مانند دال است و تا اندازه‌اي تك‌زي است .

 

زيستگاه :

كوهستان‌هاي و دشت‌هاي دور افتاده ، آشيانه‌اش را روي درخت‌ها و روي صخره‌هاي لب پرتگاه‌ها مي‌سازد .

 

پراكندگي :

 

 

دال سیاه پرنده‌ای‌ست بومی ایران و هنوز به تعداد خیلی کم در ( پارك ملي سرخه حصار در شرق تهران ) ایران دیده می شود ، اين پرنده نادر ايراني در شرف تهديد جدي انقراض نسل قرار دارد .

 

 

دال

 

 

انگليسي : Griffon Vultura

فرانسوي : Vautour fauve

لاتين : Gyps fulvus

 

مشخصات :

95 تا 103 سانتي‌متر ؛ از نظر طرح بدن در حال پرواز با لاشخورهاي ديگر فرق دارد ، بدين ترتيب كه بالهائي پهن و بسيار دراز با شاهپرهاي نخستين گسترده دارد كه انتهاي گرد بال را تشكيل مي دهد ، دمش چهارگوش ، تيره و خيلي كوتاه است ، سطح زيرين بال‌ها از زير بغل تا خم بال نوارهاي عرضي كمرنگ دارد و سر كوچكش بطور كامل به داخل شِـنِـل فرو رفته است . پروبال خاكي رنگ آن با شاهپرهاي تيره بال ودمش تضاد خاصي دارد ، سر و بدنش پوشيده از كركپر سفيد است . رنگ شنل در پرنده بالغ نخودي رنگ و در پرنده نابالغ قهوه‌اي رنگ مي باشد . هنگام تغذيه و استراحت به‌طور دسته‌جمعي ديده مي شوند .

 

زيستگاه :

در محيط‌هاي مختلف ديده مي شود ، ولي زيستگاه معمول آن كوهستاني است . به‌طور دسته‌جمعي در غارها يا روي تخته‌سنگ‌هاي نقاط مرتفع زادوولد مي كند .

 

پراكندگي :

 

 

دال از جمله پرندگان بومی ایران است و در گذشته به صورت فراوان یافت می شده ، اما در حال حاضر تعداد قابل توجهی از این گونه زیبا را می توان در پارك ملي سرخه حصار در شرق تهران ، پارك ملي تنگه صياد در استان چهارمحال و بختياري ، پارك ملي كوير مركزي ، پارك ملي بختگان در استان فارس و پارك ملي گلستان یافت .

 

 

دال پشت سفيد

 

 

انگليسي : White-blacked Vultura

فرانسوي : Vautour a dos blanc

لاتين : Pseudogyps bengalensis

 

مشخصات :

84 سانتي‌متر ؛ يك دال كوچك و خيلي پررنگ كه قسمت پايين پشت و دمگاهش سفيد و بقه سطح پشتي آن قهوه‌اي مايل به سياه و داراي لكه‌هاي ريز نخودي مي باشد .! سر و گردنش خاكستري پر رنگ است ، پوشپرهاي زير دم و ران‌هاي سفيد رنگ دارد . در پرواز تضاد بين پوشپرهاي سفيد زير بال و شاهپرهاي نخستين و ثانوي سياه ، جلب توجه مي كند .  دال پشت سفيد ، رفتاري همچون دال دارد .

 

زيستگاه :

مناطق باز با درخت‌هاي پراكنده و زمين‌هاي زراعتي حوالي روستاها . كمتــر از ساير دال‌ها در مناطق كوهستاني ديده مي شود .

 

پراكندگي :

 

 

دال پشت سفید از پرندگان بومی ایران است ، در حال حاضر این پرنده از وضعيت خوبي برخوردار نيست و به شدت در معرض خطر انقراض نسل قرار دارد .

 

 

عقاب مار خور

 

 

انگليسي : Short-toed Eagle

فرانسوي : Circaete jean-le-blanc

لاتين : Circaetus gallicus

 

مشخصات :

63 تا 67 سانتي‌متر ؛ از عقاب ماهي‌گير بزرگتر است .سطح شكمي و زير بالهايش تقريبا سفيد يكدست است بجز بخش بالايي سينه و گلويش كه تيره‌رنگ مي باشد ( بعضي از آنها اين تيرگي را ندارند ) . از فاصله نزديك ، در سطح زيرين بالهايش چند رديف خال‌هاي تيره رنگ به چشم مي خورد سري گرد شبيه سر جغد ، منقاري كوچك و چشم‌هاي درشت نارنجي رنگ دارد . سطح پشتي آن قهوه‌اي مايل به خاكستري است با شهپرهاي نخستين تقريبا سياه . روي دم نسبتا دراز آن سه تا چهار نوار عرضي تيره رنگ غير مشخص ديده مي شود . در پرنده نابالغ سطح شكمي قهوه‌اي‌تر است با نوارهاي عرضي تيره رنگ . پرواز عقاب مارخور پرتوان است و هنگام بالباز اوجگيري ، بالها را افقي نگهميدارد ، اغلب با پاهاي آويزان درجا بال مي زند و از مار ، مارمولك ، قورباغه و امثال آن تغذيه مي كند .

 

زيستگاه :

شيب‌هاي كوهستان و دره‌هاي تنگ ، جنگل‌هاي دوردست ، دشت‌هاي باتلاقي و تپه‌هاي شني ساحلي . روي درخت آشيانه مي سازد .

 

پراكندگي :

 

 

عقاب مار خور از جمله پرندگانی‌ست که در گذشته و به‌طور كلي تابستان‌ها نسبتا فراوان بوده است ، كما اينكه در حال حاضر تعداد آنها نسبتا قابل توجه است ،اين پرنده زيبا و با شكوه ، معمولا تابستان براي تخم گذاري در ايران يافت مي شود .

 

 

 

خانواده باز ، عقاب و لاشخور - لاشخور از تعداد گونه‌هاي متعددي تشكيل شده

و به دليل دسترسي آسانتر و راحتر مطالب و عكسها ، مطالب دسته بندی شده اند

 

 

 

 

چنانچه اطلاعات مستند و اخبار جديدي از پراكندگي و وضعيت پرندگان ايراني در دست داريد

از طريق ارسال ایمیل ما را هم مطلع كنيد .

کلیه حقوق این وبلاگ شامل علائم و مطالب متعلق به وب سایت رسمی پرندگان ایران می باشد .

استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع است .

All Rights Reserved 2007-2008 © by: Iranian-birds.com

 

 

خانواده باز ، عقاب و لاشخور

عقاب ها

Eagles

 

شكاري‌هاي بزرگ با بال‌هاي دراز و پهن ، سر و منقار بزرگ ، دم پهن و پاهاي پردار

اغلب بالباز اوج مي گيرند و پروازي باشكوه دارند . تغييرات پروبال انها تدريجي و كند است ، در نتيجه تشخيص نابالغ‌ها خيلي دشوار است ، نــر و ماده آنها همشكل است ولي ماده‌ها اندكي از نــرها بزرگترند .

بعضي از عقاب‌ها فقط لاشه مي خورند ، روي درخت‌ها يا صخره‌هاي مرتفع آشيانه مي سازند .

 

 

 

 

عقاب پر پا

 

 

انگليسي : Booted Eagle

فرانسوي : Aigle Botte

لاتين : Hieraaetus pennatus

 

مشخصات :

45 تا 52 سانتي‌متر ؛ عقاب پرپا عقابي است به اندازه سارگپه ولي با دمي درازتر . معمولا به دوشكل كمرنگ و تيره‌رنگ ديده مي شوند ، شكل كمرنگ آن فراوان‌تر است ، سطح شكمي سفيد ، شاهپرهاي بال تيره‌رنگ و دمي به رنگ نخودي مايل به دارچيني يكدست دارد كه نسبتا بلند و در انتها مربع شكل است . در سطح پشتي ، بدن و پوشپرهاي بال نخودي و شاهپرهاي بال پرنگ‌تر است . شكل تيره ان كمتر مشخص است و پرو بالش بطور كلي قهوه‌اي خيلي پررنگ و يكدست مي باشد ، دمش كمرنگ‌تر است . عقاب پرپا در حالي كه بال‌ها را افقي و كمي به جلو نگاهداشته است اوج مي گيرد و تندتر از سارگپه‌ها بال مي زند . پروازش زيبا و سريع‌تر از آنها است و اغلب با حركت مارپيچ از لابلاي درخت‌ها مي گذرد ، از پرندگان و جانوران كوچك تغذيه مي كند .

 

زيستگاه :

جنگل‌ها . معمولا در نزديكي نقاط باز و كم درخت جنگل زندگي مي كند كه براي شكار مناسب است . به ندرت در نقاط بي‌درخت ديده مي شود ، روي درخت‌هاي بلند آشيانه مي سازد .

 

پراكندگي :

 

 

عقاب پرپا بومي شمال ايران است و تابستان‌ها در اين ناحيه زادوولد مي كند ، تعداد محدودي از اين پرنده زيبا را مي توان در اين ناحيه از ايران مشاهده كرد ، به صورت مهاجر عبوري نيز ديده شده است ، گزارشي مبني بر زاد و ولد اين پرنده در فارس در دست است .

 

 

عقاب دو برادر

 

 

انگليسي : Bonelli’s Eagle

فرانسوي : Aigle de Bonelli

لاتين : Hieraatus fasciatus

 

مشخصات :

65 تا 72 سانتي‌متر ؛ سطح پشتي عقاب دو برادر قهوه‌اي پررنگ ، نوك بال‌هايش تقريبا سياه و پس گردنش كمرنگ‌تر است و معمولا يك لكه بزرگ تقريبا سفيد روي پشتش ديده مي شود . دمي نسبتا دراز با شش نوار عرضي كمرنگ و يك نوار انتهائي پهن و تيره دارد . پرنده بالغ در حال پرواز به‌وسيله سطح شكمي براق يا كرم رنگ و رگه‌رگه و بال‌هاي دراز ، باريك و تيره‌رنگش از تمام عقاب‌هاي ديگر تشخيص داده مي شود . پرنده نابالغ سر اخرائي رنگ ، سطح شكمي قهوه‌اي مايل به خرمائي با رگه‌هاي پررنگ و دمي با نوارهاي عرضي نزديك بهم دارد .  پرنده‌هاي دو ساله تقريبا قهوه‌اي يكدست هستند و با وجود اينكه سطح شكمي آنها رنگ خرمائي را از دست مي دهد ولي كاملا سفيد نمي شود و روي‌هم‌رفته تشخيص آنها دشوار است . عقاب دو برادر پرنده‌اي است مهاجم و اغلب پستانداران نظير خرگوش و پرندگان را شكار مي كند ، در پرواز فوق‌العاده سريع و چالاك است و مانند شاهين بر سر طعمه فرود مي آيد .

 

زيستگاه :

در مناطق كوهستاني پر‌صخره و به ندرت در ارتفاعات زياد ديده مي شود ، در زمستان به دشت و بيابان كوچ مي كند . روي صخره‌هاي پرشيب پرتگاه‌ها و گاهي روي درخت آشيانه مي سازد .

 

پراكندگي :

 

 

عقاب دو برادر پرنده‌اي است بومي ايران و در گذشته نسبتا فراوان بوده است و در حال حاضر آمار و اطلاع دقيقي از تعداد و پراکندگی صحیح اين پرنده ايراني در دست نيست .

 

 

عقاب دشتی

 

 

انگليسي : Tawny Eagle

فرانسوي : Aigle ravisseur

لاتين : Aquila rapax

 

مشخصات :

65 تا 77 سانتي‌متر ؛ عقاب دشتی بالغ تقريبا به طور يكدست قهوه‌اي پررنگ است و روي دم گرد و كوتاهش نوار‌هاي عرضي خاكستري نامشخص دارد . به سادگي با عقاب جنگلي بالغ اشتباه مي شود ولي عقاب دشتي اغلب يك لكه زرد مايل به اخرائي در پس گردن دارد و هيچگاه سفيدي روي پوشپرهاي دم را كه در بعضي از عقاب هاي جنگلي ( نه همه آنها ) ديده مي شود ندارد . پرنده نابالغ به رنگ شيرقهوه است با شاهپرهاي نخستين تقريبا سياه و در پرواز دو خط بالي كمرنگ نشان مي دهد . حركات عقاب دشتي خيلي كند است و اغلب به مدت طولاني روي زمين مي نشيند ، معمولا نزديك به زمين پرواز مي كند و به ندرت اوج مي گيرد . در حال بالباز اوج‌گيري بالهايش را اندكي به پايين خم مي كند . از پستانداران خيلي كوچك ، مارها ، قورباغه‌ها و از لاشه حيوانات تغذيه مي كند .  پرنده بالغ به وسيله اندازه كوچكتر ، سر و منقار كوچكتر ، دم كوچك‌تر با نوارهاي عرضي خيلي كمرنگ و بدون نوار انتهائي پهن تيره ، از عقاب طلايي تشخيص داده مي شود و تفاوتش با عقاب شاهي در تارك تيره‌رنگ و جثه كوچكتر آن است .

 

زيستگاه :

استپ‌ها و دشت‌هاي وسيع پر بوته ولي بي درخت . روي زمين و تپه‌هاي كوچك آشيانه مي سازد .

 

پراكندگي :

 

 

عقاب دشتی از جمله پرندگان بومي و كمياب ایران است و نیز به صورت مهاجر عبوري ديده مي شود . به طور کلی عقاب دشتي بومي جنوب شرقي ايران است .

 

 

عقاب تالابی

 

 

انگليسي : Spotted Eagle

فرانسوي : Aigle criard

لاتين : Aquila clanga

 

مشخصات :

65 تا 72 سانتي‌متر ؛ عقاب تالابی بالغ به رنگ قهوه‌اي زرشكي خيلي پرنگ‌تر ولي در سطح شكمي كمرنگ‌تر و اغلب در پوشپرهاي روي دمش اندكي سفيدي دارد . در هنگام بالباز اوج‌گيري لبه جلوئي بال‌هايش مستقيم است ( نه جلو آمده ) و در هنگام بالبازروي بال‌ها را از ناحيه خم بال ، به سمت پايين كج مي كند . در فاصله نسبتا نزديك ، هفت شاهپر نخستين بال را مي توان به‌طور واضح ديد ، بر خلاف عقاب جنگلي كه فقط شش شاهپر آن ديده مي شود . دمش نسبتا كوتاه و تا اندازه‌اي گرد است .  سر كوچك و منقار كوچك آن با گردن باريكش حد مشخصي نشان مي دهد . بالهايش به‌طور نسبي پهن‌تر از بال‌هاي عقاب طلائي است . پرنده نابالغ لكه هاي بزرگ سفيد و مشخصي در سطح پشتي دارد و سفيدي قاعده دم يه شكل ( V ) كاملا پيداست . در پرواز دو نوار كمرنگ بر روي بالهايش ديده مي شود . حركات عقاب تالابي كند است .

 

زيستگاه :

پرنده‌اي است درخت‌دوست و معمولا نزديك درياچه‌ها ، رودخانه‌ها و مرداب ها ديده مي شود . روي درخت‌ها يا بوته‌هاي جنگل آشيانه مي سازد .

 

پراكندگي :

 

 

عقاب تالابي از پرندگان بومي ايران و در گذشته در فصل زمستان‌ نسبتا فراوان بوده است ، البته به تعداد كم در ايران زادوولد مي كند اما اين پرنده از جمله پرندگان كمياب ايراني‌ست که به‌طور اتفاقي در بلوچستان ديده شده است .

 

 

عقاب جنگلی

 

 

انگليسي : Lesser Spotted Eagle

فرانسوي : Aigle pomarin

لاتين : Aquila pomarina

 

مشخصات :

60 تا 65 سانتي‌متر ؛ عقاب جنگلی خيلي شبيه عقاب تالابي ست ولي اندكي كوچكتر است ، اغلب در ناحيه تارك و پوشپرهاي بال اندكي كمرنگ‌تر مي باشد . پوشپرهاي روي دمش ممكن است لكه‌هاي سفيد داشته باشد . سطح پشتي پرنده نابالغ ، لكه‌هاي سفيد كوچكتر و كمتري از سطح پشتي نابالغ عقاب تالابي دارد و معمولا يك لكه بزرگ اخرائي در پس گردن آن ديده مي شود . در پرواز به وسيله قاعده باريك دم ، يال‌هاي باريك و اندكي جلو آمده و شش شاهپر نخستين واضح ، مي نوان آن را تشخيص داد .  نظير عقاب تالابي ، هنگام بالبازروي  سر بالهايش را رو به پايين نگاهميدارد و گاهگاهي درجا بال مي زند .

 

زيستگاه :

اغلب نزديك آب زندگي مي كند ( ولي نه به اندازه عقاب تالابي ) بيشتر در مناطق پردرخت و دور افتاده با فضاهاي باز ديده مي شود . عقاب جنگلي آشيانه خود را روي درخت مي سازد .

 

پراكندگي :

 

 

عقاب جنگلی از جمله پرندگانی‌ست که تابستان‌ها در ناحيه درياي خزر نسبتا فراوان بوده است ، اغلب به صورت مهاجر عبوري در شمال غرب ايران ديده مي شود و اما در حال حاضر عقاب جنگلي از جمله شكاري‌هاي كمياب ايران محسوب مي شود .

 

 

عقاب شاهی

 

 

انگليسي : Imperial Eagle

فرانسوي : Aigle imperial

لاتين : Aquila heliaca

 

مشخصات :

77 تا 82 سانتي‌متر ؛ عقاب شاهی عقابي ست بزرگ و نسبتا پرجثه با پروبال قهوه‌اي مايل به سياه كه در ناحيه تارك و پس گردنش متمايل به زرد كمرنگ است ( در پرنده پير تقريبا سفيد مي باشد ) . معمولا چند پر سفيد خالص روي شانه دارد ، دمش تقريبا چهارگوش و داراي 5 تا 7 نوار عرضي خاكستري است و از دم عقاب طلايي كوتاه‌تر مي باشد .  هنگام بالباز اوج‌گيري ، بالها را مستقيم و در سطح بدن نگه‌ميدارد ( نه به شكل V و نه به شكل جلو آمده )  سطح پشتي بالها بر خلاف بالغ عقاب طلايي يكدست تيره‌رنگ است . پرنده نابالغ قهوه‌اي مايل به زرد كمرنگ است با دم و شاهپرهاي بالي پررنگ‌تر و لكه بزرگ كمرنگ و نسبتا مشخصي در وسط بال و پايين‌ پشتش دارد از عقاب دشتي  به وسيله راهراه واضح سطح شكمي تشخيص داده مي شود . عقاب شاهي ، پرنده‌اي است آرام و كند حركت .

 

زيستگاه :

دشت‌ها ، استپ‌ها و باتلاق‌ها . روي درختان بلند و دور افتاده آشيانه بسيار بزرگ و مشخصي مي سازد .

 

پراكندگي :

 

 

عقاب شاهي از جمله پرندگان بومي و كمياب و نادر ايران است و در گذشته نه چندان دور به تعداد خیلی كم در ايران زادوولد مي كرده است .

و اما به نقل از وبلاگ موسسه نبض سبز حیات  ؛  عقاب شاهی در استان همدان مشاهده شد .

گونه مورد نظر به علت شکستگی شدید از ناحیه بال از اداره محیط زیست ملایر به اداره کل محیط زیست استان همدان انتقال داده شد.اما متاسفانه به علت جراحت عمیق و نکروز شدید سبب مرگ این گونه با ارزش شد . تمامی مراحل بیومتری بر روی این پرنده انجام شد و همچنین آزمایشات نیوکاسل و آنفولانزا نیز انجام گرفت. تست آنفولانزا منفی اما نیوکاسل مثبت گزارش شد. می توانید برای برای رویت گزارش و تصاویر مندرج به وبلاگ موسسه نبض سبز حیات مراجعه کنید  .

"گزارش حضور عقاب شاهی در استان همدان"

 

 

عقاب طلایی

 

 

انگليسي : Golden Eagle

فرانسوي : Aigle royal

لاتين : Aquila chrysaetos

 

مشخصات :

75 تا 83 ساتي متر ؛ نشانه‌هاي تشخيص عقاب طلایی عبارت است از جثه بزرگ ، بالبازروي و بالباز اوج‌گيري باشكوه و توام بال زدن‌هاي گاهگاه ، شاهپرهاي نخستين گسترده بالا برگشته ، دم پهن و نسبتا چهارگوش . پروبال پرنده نابالغ يكدست تيره‌رنگ است و در ناحيه سر ، پس گردن و پوشپرهاي ثانوي بال جلاي طلايي دارد.پرنده نابالغ در قاعده شاهپرهاي نخستين و ثانوي ، سفيدي آشكاري دارد ، دمش نيز سفيد است و همراه با نوار انتهايي پهن و تيره است كه با افزايش سن از سفيدي آن كاسته مي شود . عقاب طلايي در مناطق كوهستاني به شكار مي پردازد و از ارتفاع خيلي كم به طعمه حمله مي كند ، در هنگام بالباز اوج‌گيري بالها را به شكل ( V ) و كاملا به جلو نگهميدارد .هنگام پرواز در مقايسه با نابالغ عقاب دريايي دم سفيد ، دم درازتر و چهارگوش‌تري دارد ، ولي بالهايش كمتر از پرنده مزبور مستطيل شكل مي باشد و وقتي نشسته است به وسيله جثه كوچكتر و در فاصله نزديك از روي منقار كوچك‌تر و پاهي پردارش از آن تشخيص داده مي شود ، تنوع رنگ پروبال در پرنده نابالغ ممكن است باعث شود كه آن را با عقاب شاهي ، تالابي ، جنگلي و دشتي اشتباه كنيم . در حال بالباز اوج‌گيري ، سر جلو آمده و دم پهن اين پرنده از اشتباه شدن آن با سارگپه جلوگيري مي كند ، به گفته جمشيد منصوري "متخصص پرندگان ايران " اين پرنده جزو پرندگان مهاجر ايران است و خيلى كم به صورت بومى يا توليدمثل كننده ديده مى شود. توليد مثلش هم بيشتر در كوهستان هاى مناطق شمال كشور مانند كردستان يا ارسباران صورت مى گيرد.هنگامى كه جوجه ها از تخم بيرون مى آيند چشم هايشان بسته و ناتوانند. والدين بايد تا چند روز از آنها مراقبت كنند تا چشم هايشان باز شود. درعين حال غذاى مورد نياز هم بايد در اختيارشان قرار گيرد تا بزرگ شوند.اين پرنده در معرض خطر انقراض نيست ولى جمعيتش كم است چون نسبت به تغييرات محيطى به ويژه آلودگى ها حساس است. اين مساله در مورد ساير پرندگان شكارى نيز صدق مى كند، بنابراين شاخص آلودگى ها محسوب مى شوند. در گذشته عقاب طلايى ابزارى براى شكار پستانداران بوده است. آنها را طورى تربيت مى كردند كه با منقار چشم پستاندارانى مانند آهو، كل، بز، قوچ و ميش و... را كور كنند. در نتيجه اين حيوانات از صخره ها پايين افتاده و توسط شكارچيان، شكار مى شدند. اما در حال حاضر چنين آموزش هايى انجام نمى شود. ( عقاب طلایی از بزرگ‌ترین پرندگان شكاری است كه در مناطقی نظیر دشتهای كم‌گیاه و خشك،‌ جنگلهای كوهستانی و صخره ‌های ساحلی زندگی می‌كند. این جانور در ایران در امتداد دو رشته کوه البرز و زاگرس سکونت دارد. ماده از نر بزرگ تر است و جز این تفاوتی ندارند. در ۴ تا ۵ سالگی بالغ می شود. عقاب طلایی نام خود را از پرهای طلایی و برنزی تاج، سر و پشت گردنش گرفته است. قهوه ای تیره است و از دور به سیاهی می زند. ساق یا چکمه ای و از هر دو طرف پوشیده از پر است. در هنگام پرواز بالها کمتر به بالا خم شده و تقریبا مسطح است. مناطق صخره ای، چشم اندازهای فراخ را به زمینهای هموار و مناطق جنگلی ترجیح می دهد. عقاب طلایی تنها با یک جفت دیده می شود و تک همسر است و احتمالا تا پایان عمر پیوند جفتها برقرار می ماند. این جانور برای شکار استراتژیهای گوناگونی دارد. هرکدام قلمرویی به وسعت ۹۰ کیلومتر دارند و می توانند طعمه ای به وزن ۶/۳ کیلوگرم را طی پرواز حمل کنند. سرعت متوسط عقاب طلایی ۵۰ کیلومتر در ساعت ثبت شده است که می تواند در زمان شیرجه آن را به ۳۲۰ برساند. این حیوان به طور متوسط روزانه ۳۰۰ گرم گوشت می خورد که عمدتا از پستانداران تغذیه می کند و پرندگان انتخاب دوم آن است. چند لانه دارند که به طور چرخشی از آن استفاده می کنند و در شرایط لانه می توانند ۳ متر قطر و ۴ متر ارتفاع داشته باشند. معمولا ۲ تخم می گذارند و تا ۴۵ روز روی آنها می خوابند. انواع عقاب جزء گونه‌های جانوری حمایت شده از سوی سازمان حفاظت محیط‌زیست به شمار می‌ آید و زنده‌گیری و نگهداری آن ممنوع است و متخلفان از این قانون به پرداخت یك میلیون و ۲۰۰ هزار تومان (۱۲ میلیون ریال) جزای نقدی، جریمه خواهند شد.

 

● عقاب طلایی در اساطیر

ابوریحان بیرونی می‌نویسد که عقاب بال گشوده را که پرچم ایرانیان بود بر سر نیزه بلندی در پیشاپیش سپاهیان می‌گرفتند. گزنفون تاریخ نویس یونانی می گوید: «پرچم ایرانیان عقابی بود از زر ناب که بر سر نیزه می‌افراشتند.» و در پیوند با به فال نیک گرفتن آن و اینکه نمادی از بهروزی و پیروزی بوده است، داستانی درباره‌ کوروش بزرگ نوشته است که هنگامی که وی با سپاهیان خود به جنگ آشور می‌رفت پدرش او را تا مرز کشور پارس همراهی کرد و در آنجا عقابی دید که پیشاپیش آنان در پرواز است. پدر کوروش آن را به فال نیک گرفت و با خود گفت که پسرش در این جنگ پیروز خواهد شد. بر روی یک قطعه کاشی که در کاوشهای باستان شناسی در تخت جمشید یافت شده، نقش شاهینی با بالهای گشاده دیده می‌شود که در چنگال خود گویی را گرفته و گوی دیگری نیز بر سر دارد. به گمان پژوهشگران این عقاب بال گشوده نمادی از خداوند است که بر روی پرچم هخامنشیان نیز نقش می‌شده است. زیرا بیشتر تاریخ نویسان گذشته یادآوری کرده‌اند که بر پرچم ایران عقابی نقش بسته بوده است که آن را پیشاپیش سپاه می گرفتند، و این خود نمادی از پیروزی بوده است. به نقل از ماهنامه سفر  )

 

زيستگاه :

كوهسارهاي كم گياه و خشك و گاهي جنگل‌هاي كوهستاني ، صخره‌هاي ساحلي و دشت‌ها . روي لبه پرتگاه‌ها و گاهي روي درخت اشيانه مي سازد .

 

پراكندگي :

 

 

عقاب طلايي از جمله پرندگان بومی ايران و در گذشته نچندان دور از پراکندگی فراوانی برخوردار بوده است و اما در حال حاضر اطلاعات موجود پیرامون این پرنده باشکوه ایرانی بسیار محدود است .

 

 

 

خانواده باز ، عقاب و لاشخور - عقاب ها از تعداد گونه‌هاي متعددي تشكيل شده

و به دليل دسترسي آسانتر و راحتر مطالب و عكسها ، مطالب دسته بندی شده اند

 

 

 

 

چنانچه اطلاعات مستند و اخبار جديدي از پراكندگي و وضعيت پرندگان ايراني در دست داريد

از طريق ارسال ایمیل ما را هم مطلع كنيد .

کلیه حقوق این وبلاگ شامل علائم و مطالب متعلق به وب سایت رسمی پرندگان ایران می باشد .

استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع است .

All Rights Reserved 2007-2008 © by: Iranian-birds.com

 

 

خانواده باز ، عقاب و لاشخور

سارگپه ها

Buzzards

 

گردن كوتاه ، بال‌هاي بلند و دم نسبتا كوتاه دارند ، معمولا در حال بالباز اوج‌گيري و چرخش ديده مي شوند

مانند عقاب هاي كوچك بنظر مي رسند ولي سر و منقارشان بالنسبه كوچكتر است ، رنگ پرو بال آنها خيلي متغير است و از لحاظ تشخيص ارزش محدودي دارد ( به جز نوارهاي دم يا طرح زير بال )

نر و ماده آنها همشكل است و روي درخت‌ها يا صخره‌ها اشيانه مي سازند .

 

 

 

 

سارگپه پرپا

 

 

انگليسي : Rough-legged Buzzard

فرانسوي : Buse pattue

لاتين : Buteo lagopus

 

مشخصات :

50تا 60 سانتي‌متر ؛ از سارگپه به وسيله پاهاي دراز و باركتر و دم سفيد با نوار انتهايي پهن و تيره مشخص مي شود . معمولا سطح شكمي و زير بال‌هايش سفيد‌تر ، شكمش تيره‌رنگ و سرش كمرنگ است . در پرواز لكه‌هاي واضح و تيره‌رنگ خم بال و نوك تيره شاهپرهاي نخستين ، در زمينه كمرنگ بال‌ها ، كاملا مشخص است . پاهايش تا حد قاعده پنجه ؛ پردار است در حالي كه سارگپه پاهاي زرد رنگ و بدون پـر دارد . پرنده نابالغ شبيه نابالغ سارگپه است ولي اندكي سفيدي روي دم آن ديده مي شود . رفتار ، صدا و پروازش شبيه سارگپه است ، اما هنگام شكار در ارتفاع كم پرواز مي كند و مكررا درجا بال مي زند و ضمن بال‌زدن‌هاي آهسته يكباره به طعمه حمله مي كند ، بيشتر از خرگوش و جوندگان كوچك و گاهي از پرندگان تغذيه مي كند .

 

زيستگاه :

معمولا زمين‌هاي باير وكوهسار ، گاهي نيز در حوالي مرداب‌ها و تپه‌هاي شني ديده مي شود .

 

پراكندگي :

سارگپه پرپا از جمله پرندگانی‌ست که زمستان‌ها و بطور منظم و به تعداد اندك در جنوب شرقي درياي خزر و تركمن صحرا ديده مي شود . بنا به گزارش‌هاي مستند ، سارگپه پرپا در گيلان نيز مشاهده شده است .

 

 

سارگپه پا بلند

 

 

انگليسي : Long-legged Buzzard

فرانسوي : Bise feroce

لاتين : buteo rufinus

 

مشخصات :

60 تا 65 سانتي‌متر ؛ تشخيص سارگپه پا بلند از سارگپه ، كه خيلي به آن شباهت دارد ، بسيار دشوار است . رنگ پرو بالش بسيار متنوع و از قهوه‌اي مايل به خرمائي پررنگ با سطح شكمي كرم رنگ و رگه‌رگه ، تا تقريبا سياه با سطح شكمي قهوه‌اي خيلي پررنگ تغيير مي كند . سر پرنده بالغ معمولا كمرنگ است و دمش اغلب دارچيني و بدن راه‌راه عرضي مي باشد .اما دم سارگپه با اينكه شبيه دم اين پرنده است ، به ندرت را‌هراه عرضي قابل تشخيص روي آن وجود دارد . در پرواز سطح شكمي اين پرنده سفيدرنگ بنظر مي ايد ، ولي نوك و خم بال‌ها و رانهايش تيره‌رنگ است  ، پرنده نابالغ از نابالغ سارگپه غيرقابل تشخيص است .

 

زيستگاه :

استپ‌ها و دشت‌هاي وسيع خشك و گاهي در كوهستان ، معمولا روي زمين و گاهي روي تك درخت‌ها آشيانه مي سازد .

 

پراكندگي :

 

 

سارگپه پابلند بومي ايران است و به طور كلي از پرندگاني بشمار مي رفته كه به وفور ديده مي شدند ؛ در حال حاضر اين پرنده چندان فراوان نیست و در پارك ملي بافت ، پناهگاه ملي حيات وحش شير احمد در سبزوار و ديگر نقاط  مختص به زيستگاه خود يافت مي شود  .

 

 

سارگپه

 

 

انگليسي : Buzzard

فرانسوي : Buse variable

لاتين : Buteo buteo

 

مشخصات :

50 تا 55 سانتي‌متر ؛ سارگپه‌ها را مي توان از طرح بدنشان در حال پرواز ( بال‌هاي پهن ، دم بزرگ و گرد و گردن خيلي كوتاه ) تشخيص داد . رنگ پرو بال سارگپه بالغ خيلي متنوع ولي به‌طور كلي قهوه‌اي پررنگ است كه در سطح شكمي لكه‌هاي سفيد فراوان دارد . ميزان رنگ سفيد در سطح شكمي و زير بال‌ها متغير است ولي به اندازه سارگپه پابلند نمايان نيست . تفاوت اين پرنده با سارگپه پابلند در اين است كه ، دمش راهراه عرضي باريك قهوه‌اي و خاكستري و نوار انتهايي پهن تيره دارد ، لكه‌هاي بزرگ و تيره‌رنگ زير خم بالش زياد مشخص نيست و پاهاي بدون پر و زرد رنگي دارد . با بال‌هاي باز در حاليكه نوك شاهپرهاي نخستين آنها به بالا برگشته است ، و با دمي گسترده ساعت‌ها بالباز اوج‌گيري مي كند .  در اين حالت بالها را راست و قدري رو به بالا نگهميدارد و به علت كوتاهي گردن جثه‌اش خپله بنظر مي آيد ، برخلاف عقاب‌ها كه گردني كشيده دارند .  پروازش نسبتا سنگين و كند است و گاهي درجا بال مي زند ، هنگام شكار از ارتفاع كم بر روي پستانداران كوچك مثل خرگوش ( و به ندرت پرندگان كوچك ) مي جهد ؛ به لاشه و مردار نيز علاقه نشان مي دهد .  اغلب به صورت دسته‌هاي كوچك ديده مي شوند .  نژادي از اين پرنده ( B . b . vulpinnus ) كه در روسيه زادوولد مي كند و فقط زمستان را در ايران مي گذراند ، پروبالش كمرنگتر و بيشتر خرمائي است و راهراه عرضي روي دم آن نامشخص‌تر مي باشد .

 

زيستگاه :

كوهپايه‌هاي دور دست ، كشتزارها و نواحي پر درخت ، روي صخره‌هاي ساحلي ، درخت‌ها و زمين هاي ناهموار آشيانه مي سازد .

 

پراكندگي :

 

 

سارگپه پرنده‌ای‌ست که زمستان‌ها در مناطق مختص به خود نسبتا فراوان بوده و در حال حاضر پرنده‌اي كمياب است ، در ناحيه درياي خزر به صورت بومي زندگي مي كرده ، كما اينكه در اين ناحيه نيز بسيار به ندرت به چشم مي خورد .

 

 

سارگپه چشم سفيد

 

 

انگليسي : White-eyed Buzzard

فرانسوي : Buse aux yeux blancs

لاتين : Butastur teesa

 

مشخصات :

44 سانتي‌متر ؛ نر و ماده اين پرنده همشكل است .  سارگپه‌اي است خيلي كوچك با دم نسبتا دراز ، سطح پشتي آن قهوه‌اي پررنگ بت رگه‌هاي سياه است و يك لكه بزرگ سفيد و واضح در پس سرش ديده مي شود . سطح شكمي آن تقريبا سفيد و راهراه عرضي قهوه‌اي مشخصي دارد . چانه و گلويش سفيد است و در وسط و طرفين آن خط طولي تيره‌رنگي ديده مي شود . پوشپرهاي كرنگ روي بال در پرواز به خوبي نمايان است ، رنگ چشمش سفيد آميخته با زرد است . سارگپه چشم سفيد چندان فعال نيست و معمولا روي درخت يا تير تلگراف مي نشيند ، پروازش سريع ، در ارتفاع كم و توام با بالبازروي‌هاي كوتاه است

 

زيستگاه :

جنگل‌هاي تنك و زمين‌هاي زراعتي با درخت‌هاي پراكنده . روي درخت آشيانه مي سازد

 

پراكندگي :

 

 

سارگپه چشم سفيد از پرندگان بومي ايران است و به تعداد اندك در جنوب شرقي ايران هنوز يافت مي شود ، در سواحل درياي عمان نيز به صورت فراواني ديده مي شود .

 

 

سارگپه جنگلی

 

 

انگليسي : Honey Buzzard

فرانسوي : Bondree apivore

لاتين : Pernis apivorus

 

مشخصات :

50 تا 57 سانتي‌متر ؛ در حال پرواز به وسيله بال‌هاي پهن با قاعده باريك ، دم بلند‌تر و سر كوچك‌تر با گردن بلندتر ، از سارگپه كاملا متمايز است . دمش داراي يك نوار انتهايي تيره و دو نوار باريك است كه به قاعده دم نزديك‌تر مي باشد و نقش و نگار سطح شكمي و سطح زيرين بال‌هايش روشنتر است . رنگ پروبال در اين پرنده خيلي متنوع است ، سطح پشتي آن قهوه‌اي پر رنگ و سرش خاكستري است ، سطح شكمي پر از نقوش دالبري قهوه‌اي پررنگ و گاهي كاملا قهوه‌اي يكدست مي باشد . پرنده نابالغ غالبا رگه‌هاي كرم رنگ روي سرش دارد و سطح شكمي آن راهراه است .  اين پرنده كمتر از سارگپه بالباز اوج‌گيري و درجا بال‌زني مي كند  ، وقتي بالبازروي مي كند ، بالهايش اندكي آويخته  و نوك آنها به بالا برگشته است .  از لارو زنبورها و گاهي از موش ، پرندگان كوچك و تخم پرندگان تغذيه مي كند

 

زيستگاه :

در حاشيه جنگل و يا فضاهاي باز وسط جنگل‌ها . معمولا روي لانه متروك كلاغ‌ها آشيانه مي سازد

 

پراكندگي :

 

 

سارگپه جنگلی پرنده‌اي‌ست نادر و در فصل تابستان اغلب به صورت مهاجر عبوري  در شمال و غرب ايران ديده شده است .

 

 

 

خانواده باز ، عقاب و لاشخور - سارگپه ها از تعداد گونه‌هاي متعددي تشكيل شده

و به دليل دسترسي آسانتر و راحتر مطالب و عكسها ، مطالب دسته بندی شده اند

 

 

 

 

چنانچه اطلاعات مستند و اخبار جديدي از پراكندگي و وضعيت پرندگان ايراني در دست داريد

از طريق ارسال ایمیل ما را هم مطلع كنيد .

کلیه حقوق این وبلاگ شامل علائم و مطالب متعلق به وب سایت رسمی پرندگان ایران می باشد .

استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع است .

All Rights Reserved 2007-2008 © by: Iranian-birds.com

 

 

خانواده باز ، عقاب و لاشخور

قوش ها

Hawks

 

از بقيه گروه‌هاي اين خانواده كوچكترند ، با بال‌هاي كوتاه ، گرد و دم دراز

در پرواز سريع بين درخت‌ها در تعقيب شكار مهارت خاصي دارند

ماده‌ها خيلي بزرگتر از نــرها هستند و روي درخت‌ها آشيانه مي سازند

 

 

 

 

 

طرلان

 

 

انگليسي : Goshawk

فرانسوي : Autour des palombes

لاتين : Accipiter gentilis

 

مشخصات :

48 تا 60 سانتي‌متر ؛ طرلان ماده خيلي بزرگتر از طرلان نــر است . اين پرنده به‌طور كلي شبيه به يك قرقي ماده خيلي بزرگ به‌نظر مي رسد ، با اين تفاوت كه قاعده بال‌هايش پهن است و در موارد عادي نوك‌تيز بنظر مي آيد ، جز درهنگام بالباز اوج‌گيري سطح پشتي تيره‌رنگ دارد و در بالاي چشمش نوار سفيد ممتدي ديده مي شود . سطح شكمي تقريبا سفيد با راه‌راه عرضي قهوه‌اي پررنگ نزديك بهم و پوشپرهاي زير دمي سفيد و مشخصي دارد . پرنده نابالغ در سطح پشتي كمرنگ‌تر است و سطح شكمي آن نخودي رنگ مي باشد ، با لكه‌هاي قهوه‌اي پررنگ و قطره‌اي شكل . اين شكاري زيبا ، پرندگان را تعقيب مي كند و در اين حالت با نهايت چابكي و سرعت از لابلاي درختان مي گذرد . به دنبال شكار سريع و در ارتفاع كم پرواز مي كند و در اين حالت پروازش شامل چند مرتبه بال زدن سريع و بالبازروي‌هاي طولاني است  ( رجوع شود به قرقي ماده )

 

زيستگاه :

نواحي پر درخت و جنگلي چه در دشت و چه در كوهستان ، اغلب در نزديكي فضاهاي باز . در نقاط دور افتاده جنگل براي خود آشيانه بزرگي مي سازد ، گاهي نيز از آشيانه متروك پرندگان ديگر استفاده مي كند .

 

 

 

پراكندگي :

 

 

طرلان پرنده‌اي است بومي ایران و از پراکندگی نسبتا کمی در ایران برخوردار است . به تعداد كم در شمال ایران ( استان گیلان ، گستان و مازندران ) ديده مي شود ، پرنده‌اي است زمستان گذر و احتمال آن مي رود كه در استان مازنداران زادوولد كند ، به‌طور اتفاقي زمستان‌ها در فارس و بلوچستان ديده شده است .

 

 

پیغو

 

 

انگليسي : Levant Sparrow Hawk

فرانسوي : Epervier a pieds courts

لاتين : Accipiter brevipes

 

مشخصات :

32 تا 37 سانتي‌متر ؛ ماده اين پرنده را غالبا به دشواري مي توان از ماده قرقي تشخيص داد ، ولي پرنده نــر كاملا مشخص است  . در هر دو جنس سطح زيرين بال‌ها سفيد ، نوك بال‌ها سياه و چشم‌ها به رنگ قهوه‌اي مايل به قرمز است ( نه زرد ) . بال‌هاي اين پرنده از بال‌هاي قرقي درازتر است ، پرنده نــر بزرگتر از نــر قرقي است و پس گردنش ، پشت و سطح پشتي بال‌هاي آن خاكستري مايل به آبي روشن مي باشد . سطح شكمي در مواردي تقريبا سفيد ولي در پهلوها و نزديك به بُن بال‌ها نخودي رنگ است كه با سفيدي سطح زيرين بال‌ها تضاد خاصي دارد . گونه‌هايش خاكستري‌تر ( نه خرمائي ) و طرفين گردنش نخودي رنگ است . پرنده ماده در سطح پشتي خاكستري‌تر  از ماده قرقي است و روي گلو خال‌هاي قهوه‌اي رنگ دارد . در پرنده نابالغ سطح شكمي سفيد خالص است با لكه‌هاي بزرگ قهوه‌اي ( رجوع شود به پيغوي كوچك )

 

زيستگاه :

زيستگاه پيغو تقريبا شبيه به قرقي است ، گرچه بيشتر در فضاي باز و در جنگل‌هاي برگ‌ريز ديده مي شود

 

پراكندگي :

 

 

پیغو پرنده‌اي است كمياب و از پراكندگي كمي برخوردار است ، تابستان‌ها به تعدا خيلي كم در شمال و غرب ايران به‌سر مي برد و به صورت مهاجر عبوري از اين مناطق عبور مي كند ، اين پرنده در بلوچستان نيز ديده شده است .

 

 

پیغوی کوچک

 

 

انگليسي : Shikra

فرانسوي : Epervier shikra

لاتين : Accipiter badius

 

مشخصات :

نر 29 سانتي‌متر ، ماده 33 سانتي‌متر ؛ پرنده نــر خيلي شبيه نــر پيغو ، ولي كوچكتر و رنگ خاكستري سطح پشتي آن كمرنگ‌تر است . طرفين سر و گردنش خاكستري كمرنگ است و گاهي در ناحيه گردنش طوق مشخص و كمرنگي مشاهده مي شود . چهار يا پنج نوار پهن قهوه‌اي رنگ دارد كه اين نوارها روي شاهپرهاي وسطي دم امتداد پيدا نمي كند . چانه و گلويش سفيد يا نخودي است و معمولا اثري از رنگ خاكستري دارد . سطح شكمي آن خرمايي رنگ است و روي‌هم‌رفته كمرنگ‌تر از سطح شكمي ساير پيغوها مي باشد . پرنده ماده در سطح پشتي قهوه‌اي‌تر است و روي شاهپرهاي وسطي دم آن اثري از راهراه عرضي مشاهده مي شود .

 

زيستگاه :

جنگل‌هاي تنك و زمين هاي زراعتي با درخت‌هاي پراكنده را ترجيح مي دهد و معمولا در جنگل‌هاي انبوه و يا مناطق باز و بياباني ديده نمي شود . پيغوي كوچك روي درخت آشيانه مي سازد

 

پراكندگي :

 

 

به‌طور كلي پیغوی کوچک در گذشته نچندان دور و در فصل تابستان‌ نسبتا فراوان بوده است . و اما در حال حاضر از پراكندگي چنداني برخوردار نيست ، پرنده‌اي است نادر ، اما هنوز هم تعداد قابل توجه‌اي از آنها را مي توان در شمال شرقي تا شمال غربي ايران در حوالي سرخس و استان خراسان تا ناحيه خزري و يا آنكه در استان سيستان مشاهده كرد .

 

 

قرقی

 

 

انگليسي : Sparrow hawk

فرانسوي : Epervier d’Europe

لاتين : Accipiter nisus

 

مشخصات :

نــر 27 سانتي‌متر ، ماده 37 سانتي‌متر ؛ پرنده ماده خيلي بزرگتر از پرنده نــر است . از پرندگان شكاري ديگر به وسيله بال‌هاي كوتاه و گرد و دم دراز مشخص مي شود ، پرنده بالغ سطح شكمي با را‌هراه عرضي  نزديك بهم و پاهاي دراز زرد رنگ دارد . سطح پشتي پرنده نــر خاكستري پررنگ و گونه‌هايش خرمايي است و در پس گردنش لكه سفيدي ديده مي شود . سطح شكمي‌اش داراي راه‌راه عرضي باريك قهوه‌اي مايل به قرمز است و دمش به‌طور مشخص نوارهاي عرضي خاكستري و قهوه‌اي پررنگ دارد . سطح پشتي پرنده ماده قهوه‌اي مايل به سياه است و نوار ابروئي ممتد و سفيدي دارد . سطح شكمي تقريبا سفيد و داراي راهراه عرضي باريك قهوه‌اي پررنگ است . پرنده ماده شبيه  طرلان مي باشد ، با اين تفاوت كه طرلان بزرگتر ، دمش نسبتا كوتاه‌تر و پوشپرهاي زير دمي سفيد دارد . پرنده نابالغ شبيه ماده ولي قهوه‌اي رنگ است و در سطح شكمي راهراه واضح‌تر و نامنظمي دارد .  اين پرنده هنگام شكار بالاي پرچين‌ها ، حصارها و يا بين درخت‌ها گشت مي زند و با حركتي سريع به پرندگان و حيوانات ديگر حمله مي كند . پرواز عادي قرقي شامل چند بال زدن سريع در فاصله بالبازرويهاي طولاني است . ( رجوع شود به پيغو و پيغوي كوچك )

 

زيستگاه ‌:

زيستگاه قرقي ، بيشتر در نواحي پر درخت است و معمولا در جنگل‌ها و گاهي در بوته‌هاي بلند يا در بيشه‌ها آشيانه مي سازد . زمستان ها در فضاي باز و يا كم درخت نيز ديده مي شود .

 

پراكندگي :

 

 

قرقي پرنده‌اي است بومي و  نيمه مهاجر، در گذشته نچندان دور از پراکندگی نسبتا فراوانی برخوردار بوده است و اما در حال حاضر از جمله پرندگان كمياب محسوب مي شود .

 

 

 

خانواده باز ، عقاب و لاشخور - قوش ها از تعداد گونه‌هاي متعددي تشكيل شده

و به دليل دسترسي آسانتر و راحتر مطالب و عكسها ، مطالب دسته بندی شده اند

 

 

 

 

چنانچه اطلاعات مستند و اخبار جديدي از پراكندگي و وضعيت پرندگان ايراني در دست داريد

از طريق ارسال ایمیل ما را هم مطلع كنيد .

کلیه حقوق این وبلاگ شامل علائم و مطالب متعلق به وب سایت رسمی پرندگان ایران می باشد .

استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع است .

All Rights Reserved 2007-2008 © by: Iranian-birds.com

 

 

خانواده باز ، عقاب و لاشخور

كور كورها

Kites

 

بال‌هاي دراز و زاويه‌دار و دم دوشاخه دارند ، پرواز آنها سبك و توام با بالبازروي است

نــر و ماده آنها همشكل مي باشد و روي درخت‌ها آشيانه مي سازند

پرندگان اين گروه ( كوركورها ) گاهي از لاشه حيوانات نيز تغذيه مي كنند

 

 

 

 

 

کور کور حنایی

 

 

انگليسي : Red Kite

فرانسوي : Milan royal

لاتين : Milvus milvus

 

مشخصات :

60 سانتي‌متر ؛ نشانه‌هاي تشخيص کورکور حنایی عبارت است از دم دراز شكاف‌دار و بلوطي رنگ ، بال‌هاي باريك و كاملا زاويه‌دار با لكه‌هاي بزرگ نسبتا سفيد در سطح زيرين شاهپرهاي نخستين سياه‌رنگ ، سطح پشتي قهوه‌اي مايل به قرمز ( با پرهايي كه حاشيه قرمز دارند ) ، سطح شكمي خرمايي رنگ با رگه‌هاي تيره و سر تقريبا سفيد رگه‌رگه . پرنده نابالغ كمرنگ‌تر و سرش مايل به قهوه‌اي است . كور كور حنايي مانند سارگپه به‌راحتي و بدون تلاش بالباز اوج‌گيري مي كند ، ولي طرح بدنش در اين حالت با آن كاملا متفاوت است ، در پرواز عادي خيلي سبكبال‌تر از سارگپه مي باشد . به خوردن لاشه تمايل نشان مي دهد ولي از پستانداران ( تا اندازه خرگوش ) و پرندگان كوچك نيز تغذيه مي كند ، از كور كور به وسيله شكاف عميق‌تر دم ، پرو بال خرمايي‌تر و جثه بارك‌تر مشخص مي شود .

 

زيستگاه :

معمولا در تپه‌هاي پر درخت ولي گاهي نيز در زمين‌هاي كم ارتفاع و فضاهاي باز با درخت‌هاي پراكنده ديده مي شود ، آشيانه‌اش را روي درخت و گاهي نيز روي لانه متروك كلاغ‌ها مي سازد .

 

پراكندگي :

 

 

کورکور حنایی از جمله پرندگانی ست که زمستان‌ها به تعداد خیلی كم در ناحيه درياي خزر ديده مي شود ، احتمالا معدودي از آنها در شمال آذربايجان و جنگل‌هاي ناحيه خزر زادوولد مي كنند و به‌طور كلي به صورت نامنظم در ايران دیده مي شود .

 

 

كور كور ( کور کور سیاه )

 

 

انگليسي : Black Kite

فرانسوي : Milan noir

لاتين : Milvus migrans

 

مشخصات :

55 سانتي‌متر ؛ کورکور یا همان کورکور سیاه پرنده‌ای‌ست شبيه كور كور حنايي ، ولي شكاف دمي آن خيلي كمتر است ، به طوري كه در پرواز انتهاي دمش تقريبا چهار‌گوش بنظر مي آيد . جثه آن كمي كوچكتر و پر و‌بالش خيلي پر رنگ‌تر از كور كور حنايي است ، پوشپرهاي فوقاني بال آن در فاصله بين قاعده و خم بال كمرنگ مي باشد . كوركور پرنده‌اي‌ست اجتماعي و غالبا روي آب‌هاي داخل خشكي ديده مي شود ،  پرنده نابالغ نظير نابالغ كوركور حنايي ؛ لكه‌هاي سفيد چركي در زير شاهپرهاي نخستين دارد ولي اين لكه‌ها در پرنده بالغ ديده نمي شود . پرواز و عادات تغذيه‌اش شبيه كوركور حنايي است ولي ماهي‌هاي مرده را نيز مي‌خورد . هرجا كه تعدادشان زياد باشد به‌سرعت گرد لاشه‌ها جمع مي شوند ؛ هنگام بالبازروي ، بالهايش را افقي و در سطح بدن نگاهميدارد  ( نه به شكل V مانند سنقر تالابي )

 

زيستگاه :

معمولا نزديك درياچه‌ها يا رودخانه‌ها ، مناطق پر درخت يا با درخت‌هاي پراكنده و اغلب در حوالي روستاها و حتي شهرها . غالبا به‌طور دسته‌جمعي بر روي درخت‌ها و گاهي روي لانه متروك كلاغ‌ها آشيانه مي سازد .

 

پراكندگي :

 

 

كور كور ، پرنده‌اي است مهاجر و از جمله پرندگانی بوده که روزگاری نسبتا فراوان دیده می شده ، اما و در حال حاضر وضعیت این پرنده نامشخص است ، هر چند که در مناطق خاصی از شمال کشور و در ناحیه پست خزری نیز تعدادی قابل توجه ای از آنها به چشم می خورند .

 

 

عقاب دریایی پالاس

 

 

انگليسي : Pallas’s Sea Eagle

فرانسوي : Pygargue de Pallas

لاتين : Haliaeetus leucoryphus

 

مشخصات :

61 تا 88 سانتي‌متر ؛ به طور کلی عقاب دریایی پالاس از لحاظ رفتار و طرح كلي بدن شبيه عقاب دريايي دم سفيد است . پرنده بالغ با سر و بالاسينه تقريبا سفيد و دم سفيد با انتهاي سياه به آساني تشخيص داده مي‌شود پرنده نابالغ خيلي شبيه نابالغ عقاب دريايي دم سفيد است ولي دمي درازتر و تيره‌تر و بال‌هايي كوتاه‌تر دارد .

 

زيستگاه :

استپ‌هاي وسيع نزديك به رودخانه‌ها و درياچه ها . عقاب دريايي پالاس به ندرت در ساحل دريا ديده مي‌شود .

 

پراكندگي :

سال‌ها پيش در فصل زمستان ،  به‌طور منظم در جنوب ايران تا خليج فارس ديده شده است ولي در سال‌هاي اخير ؛ عقاب دریایی پالاس ناياب بوده و گزارشي مبني بر مشاهده آن در دست نيست و یا گزارشات مبتني بر مشاهده نامنظم آن در ايران ، اغلب نادرست بوده است .

 

 

عقاب دریایی دم سفيد

 

 

انگليسي : White-tailed Eagle

فرانسوي : Pygargue a queue blanche

لاتين : Hiliaeetus albicilla

 

مشخصات :

68 تا 90 سانتي‌متر ؛ عقاب دریایی دم سفید ، عقابي درشت جثه با بال‌هاي بسيار بزرگ و پهن كه در انتها گرد است . سري بزرگ و پيش آمده دارد ، پرنده بالغ به وسيله دم كوتاه سفيد رنگ با انتهاي سه‌گوش ، سر قهوه‌اي كمرنگ و منقار زرد كلفت تشخيص داده مي شود . پرنده نابالغ سر ، دم و منقار قهوه‌اي مايل به سياه دارد ، ولي به خاطر كوتاه‌تر بودن محسوس دم و مثلثي بودن انتهاي آن از عقاب طلايي كه انتهاي دمش چهارگوش است ، مشخص مي گردد ( دم عقاب طلايي نابالغ در قاعده سفيد رنگ است ) . ساق پاهايش پر ندارد و با بال‌هاي راست بالباز اوج‌گيري مي كند و در اين حالت شبيه لاشخورها بنظر مي رسد . براي صيد ماهي در نزديكي آب پرواز مي كند و گاهي براي گرفتن آن در آب فرو مي رود ، از پرندگان ، تا اندازه اردك و از پستانداران تا اندازه گوزن‌هاي متوسط را مي تواند شكار كند . از لاشه‌ها نیز تغذيه مي كند ( رجوع شود به عقاب دريايي پالاس )

 

زيستگاه :

سواحل سنگي ، درياچه‌هاي بزرگ و آب‌هاي دور دست داخل خشكي . آشيانه‌اش را روي پرتگاهها ، صخره‌هاي بلند ، روي درخت‌هاي بزرگ و گاهي نيز روي زمين مي سازد .

 

پراكندگي :

 

 

عقاب دریایی دم سفید بومي ايران است و در گذشته ، زمستان‌ها فراوان بوده و امروزه به تعداد نسبتا اندك در ايران زادوولد مي كند .

 

 

 

خانواده باز ، عقاب و لاشخور - کور کور ها از تعداد گونه‌هاي متعددي تشكيل شده

و به دليل دسترسي آسانتر و راحتر مطالب و عكسها ، مطالب دسته بندی شده اند

 

 

 

 

چنانچه اطلاعات مستند و اخبار جديدي از پراكندگي و وضعيت پرندگان ايراني در دست داريد

از طريق ارسال ایمیل ما را هم مطلع كنيد .

کلیه حقوق این وبلاگ شامل علائم و مطالب متعلق به وب سایت رسمی پرندگان ایران می باشد .

استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع است .

All Rights Reserved 2007-2008 © by: Iranian-birds.com

 

 

خانواده مرغابی

اردک های ماهی خور

Saw-bills

 

 

منقاري باريك ، دراز با كناره‌هاي مضرس دارند كه براي گرفتن ماهي‌ها مناسب است.

معمولا در آب غوطه مي زنند و شنا مي كنند ، بدني باريك دارند و بيشتر به غواص‌ها شبيه هستند تا به اردك‌ها . مانند اردك‌هاي غواص قبل از برخاستن از سطح آب ، تا مسافتي روي آب پا مي زنند .

در پرواز بدن‌ آنها كشيده و دراز به نظر مي آيد زيرا در اين حالت منقار ، سر ، گردن و بدن در يك امتداد قرار مي گيرد . نر و ماده آنها همشكل نيستند ؛ روي زمين يا در سوراخ‌ها آشيانه مي سازند .

 

 

 

مرگوس سفید

 

 

انگليسي : Smew

فرانسوي : Harle piette

لاتين : Mergus Albellus

 

مشخصات :

40 سانتي‌متر ؛ مرگوس سفید بيش از ديگر مرگوس‌ها به اردك‌ها شبيه است ولي خيلي كوچك‌تر و منقارش كوتاه‌تر از آنها است . مرگوس نــر به نظر سفيد يكدست مي آيد ، با لكه‌هاي مشخص سياه  در ناحيه چشم . از نزديك كاكل خوابيده و سياه و سفيد و خط‌هاي باريك و سياه ناحيه سينه و روي شانه‌هايش قابل تشخيص است . پهلوهايش خاكستري كمرنگ و پشتش سياه است ، در پرواز ، سطح پشتي تيره و طرح مشخص سياه و سفيد بال آن جلب توجه مي كند . در دوران تولك قسمت‌هاي سفيد بال نــر بزرگتر از سفيدي بال مرگوس ماده است . مرگوس ماده كوچك‌تر و خاكستري‌رنگ‌تر است با تارك و نيم‌كاكلي بلوطي رنگ ، گونه‌ها و گلوي سفيد . قسمت سفيد‌رنگ بال در پرنده نابالغ مايل به قهوه‌اي است . ( رجوع شود به ماده اردك تاجدار و اسكوتر سياه كه آنها هم سر قهوه‌اي و سفيد دارند )

 

زيستگاه :

درياچه‌ها ، آبگيرها و رودخانه ها . گاهي نيز در خورها و امتداد ساحل ديده مي شوند .

 

پراكندگي :

 

 

در گذشته مرگوس سفید در فصل زمستان‌ از پراکندگی نسبتا فراوانی برخوردار بوده و به طور کلی از نظر زيستي تعداد این گونه مهاجر ؛ در زمستان‌ها سخت بيشتر بوده ؛ و اما به دلايل كاهش محدوده زيستي و مامن اينگونه پرندگان تعداد آنها به شدت رو به كاهش نهاده است . البته در سال‌هاي اخير به‌طور اتفاقي در ناحيه مركزي فارس نیز ديده شده است .

 

 

مرگوس کاکلی

 

 

انگليسي : Red-breasted merganser

فرانسوي : Harle huppe

لاتين : Mergus Serrator

 

مشخصات :

57 سانتي‌متر ؛ از " كله‌سبز "  كوچك‌تر است ، با بدني باريك و كشيده ، منقار قرمز خيلي باريك و پاهاي قرمز ، كاكل افشان و دوشاخه ، آنرا از مرگوس بزرگ متمايز مي سازد . سر سياه مايل به سبز آن از نوارهاي سينه‌اي بلوطي رنگش با يك طوق گردني سفيد و پهن جدا مي شود . پهلوهايش خاكستري است و طرح بالش شباهت به مرگوس بزرگ دارد ، ولي دو خط باريك سياه روي آينه بالي آن ديده مي شود . مرگوس کاکلی ماده ؛ از ماده مرگوس بزرگ كه خيلي شبيه به آن است به وسيله سطح پشتي خاكستري مايل به قهوه‌اي ، سفيدي چانه و كاكل افراشته‌تر ، سر تيره‌تر كه با سفيدي گردن آميخته است مشخص مي شود . بيش از مرگوس بزرگ به دريا بستگي نشان مي دهد ( رجوع شود به مرگوس بزرگ )

 

زيستگاه :

به‌طور كلي اين پرنده دريازي است . زمستان‌ها معمولا در خورها و در دريا ديده مي شود و به ندرت در آبهاي شيرين يافت مي شود .

 

پراكندگي :

 

 

در گذشته نچندان دور مرگوس كاكلي ، زمستان ها به طور فراوان ديده مي شده ولی در حال حاضر اطلاع دقیق و مستندی مبنی بر وضعیت تعداد و پراکندگی آن در دست نیست ، به حالت سرگردان در ناحيه مركزي فارس ديده شده است .

 

 

مرگوس بزرگ

 

 

انگليسي : Goosander

فرانسوي : Harle bievre

لاتين : Mergus merganser

 

مشخصات :

65 سانتي‌متر ؛ بدني كشيده و خوش‌تركيب دارد . از " كله سبز " بزرگتر و طول بدنش بيشتر است ، منقار خيلي باريك و پاهاي قرمز دارد . در پرنده نــر ، سر به رنگ سياه مايل به سبز براق ، سينه و سطح شكمي سفيد مايل به صورتي و سطح پشتي سياه‌رنگ دارد . در پرواز از روي سفيدي بدن و بال‌ها و سياهي سر و شاهپرهاي نخستين به آساني تشخيص داده مي شود ، از مرگوس كاكلي كه كوچكتر و تيره‌تر است به‌وسيله سينه ، پهلوها و سطح شكمي سفيد يكدست و نداشتن كاكل افشان مشخص مي شود . پرنده ماده با سر بلوطي رنگ و كاكل دار ، سطح پشتي و پهلوهاي خاكستري مايل به آبي ، سطح شكمي سفيد و اينه بالي سفيد و مربع شكل ، شباهت زيادي به ماده مرگوس كاكلي دارد ، با اين تفاوت كه رنگ بلوطي سر و گردن با سفيدي سينه و رنگ خاكستري پشت حد مشخصي دارد . مرگوس بزرگ در حال پرواز بدنش بيش از حد معمول كشيده بنظر مي رسد .

 

زيستگاه :

سواحل دريا ، درياچه‌ها ، آبگيرها و رودخانه‌هايي كه حاشيه پر درخت دارند .

 

پراكندگي :

 

 

مرگوس بزرگ از جمله پرندگانی است که زمستان‌ها به تعداد كم ديده مي شود .

 

 

اردک سر سفید

 

 

انگليسي : White-headed duck

فرانسوي : Erismature a tete blanche

لاتين : Oxyura leucocephala

 

مشخصات :

45 سانتي‌متر ؛ اردك سر سفيد با سر بزرگ ، بدن فربه و دم دراز نوك تيز و سيخ كه اغلب به منظور نشان‌دادن پوشپرهاي زير دم آن را به حالت عمودي نگاهميدارد ، مشخص مي شود . پرنده نــر سفيد و مشخص با تارك سياه و باريك ، گردن سياه و بدن قهوه‌اي رنگ دارد . منقارش در قاعده برآمده است و در فصل جفتگيري رنگ آبي كمرنگ و درخشاني پيدا مي كند . ماده و نابالغ اردك سر سفيد به طور كلي قهوه‌اي تيره‌اند ، جز ناحيه گونه‌ها كه كرم رنگ است و يك نوار قهوه‌اي روي آن ديده مي شود . رفتارش شبيه كشيم‌ها است . پروازش سريع و توام با صداي خاصي مي باشد ، معمولا نزديك به سطح آب پرواز مي كند و در اين حالت با سر بزرگ ، بدن فربه ، بال‌هاي كوچك و تيره رنگ و دم دراز نوك‌تيز مشخص مي شود . اردك دم دراز و فيلوش در مقايسه با اردك سر سفيد دمي بلند و قابل انعطاف ، سر كوچكتر و گردني باريك‌تر دارند .

 

زيستگاه :

مرداب‌هاي نيمه شور و نيزارهاي دور از دريا . در نيزارها و در بين گياهان نزديك به آب آشيانه مي سازد .

 

پراكندگي :

 

 

در گذشته ، اردك سر سفيد به تعداد خيلي كم ديده مي شده است ، امكان آن مي رفته كه اين پرنده زيبا در  فارس و سيستان زادوولد كند . اردك سرسفيد پرنده ای است که به ايران مهاجرت مي‌كند و در برخي از تالاب‌هاي كشور نظير قوري‌گل تخم مي‌گذارد. در واقع ايران شرقي‌ترين منطقه پراكنش اين پرنده است. اردك سرسفيد را گونه‌اي به نام اردك سرخ تهديد مي‌كند . در واقع اردك سرخ بومي آمريكاي شمالي است كه براي نگهداري در باغ پرندگان به انگلستان منتقل شد ،10 قطعه از اين پرندگان فرار كردند و در مدت كوتاهي جمعيتشان به طرز شگفت‌آوري افزايش يافت. مهمترين تهديد جمعيت اردك‌هاي سرسفيد، توليد مثل با اردك‌هاي سرخ است، پرندگان دورگه حاصل از اين جفتگيري قدرت توليد مثل دارند و بيم آن مي‌رود پس از مدت كوتاهي اردك سرسفيد خالصي وجود نداشته باشد. برنامه‌هايي پر هزينه براي نجات نسل اردك سرسفيد که از گونه های با ارزش اروپايي ست  مورد اجرا گذاشته شده كه موفقيت‌آميز نيز بوده است. خوشبختانه هنوز در ايران اردك سرخ مشاهده نشده است .

 

 

 

خانواده مرغابی - اردک های ماهی خور از تعداد گونه‌هاي متعددي تشكيل شده

و به دليل دسترسي آسانتر و راحتر مطالب و عكسها ، مطالب دسته بندی شده است

 

 

 

 

چنانچه اطلاعات مستند و اخبار جديدي از پراكندگي و وضعيت پرندگان ايراني در دست داريد

از طريق ارسال ایمیل ما را هم مطلع كنيد .

کلیه حقوق این وبلاگ شامل علائم و مطالب متعلق به وب سایت رسمی پرندگان ایران می باشد .

استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع است .

All Rights Reserved 2007-2008 © by: Iranian-birds.com

 

 

خانواده باكلان

Family Phalacrocoracidae

 

پرندگاني هستند آبزي ، با جثه بزرگ ، منقار دراز ، پروبال تيره ، بال‌هاي نسبتا كوتاه ، دم تقريبا بلند و پاهاي پرده‌دار كامل . گاهي با غواص‌ها اشتباه مي شوند ولي به‌وسيله دم و بال‌هاي بلند‌تر و مقاري كه در انتها قلاب مانند است از آنها مشخص مي گردند . در پرواز ( بر خلاف غواص‌ها ) گردن خود را اندكي بالاتر از امتداد بدن نگاهميدارند . در هنگام پرواز دسته‌جمعي مانند غازها در يك خط يا به شكا ( V ) پرواز مي كنند .

اغلب روي صخره‌ها و پايه‌ها با بال‌هاي نيمه‌باز به استراحت مي پردازند .

هنگام شنا كردن به غواص‌ها شباهت دارند ، ولي گردن را راست و منقار را اندكي بالا نگهميدارند .

نر و ماده آنها همشكل است و روي درخت‌ها يا صخره‌ها آشيانه مي سازند

از ماهي‌ها ، دوزيستان و سخت‌پوستان تغذيه مي كنند .

 

 

باكلان

 

 

انگليسي : Cormorant

فرانسوي : Grand Cormoran

لاتين : Phalacrocorax carbo

 

مشخصات :

90 سانتي‌متر ؛ پرنده‌اي آبزي ، درشت و سياه رنگ با چانه و گونه‌هاي سفيد كه در پروبال زادوولد داراي لكه بزرگ سفيدي در سطح خارجي ران است . پرنده نابالغ در سطح پشتي قهوه‌اي رنگ و در سطح شكمي تقريبا سفيد چرك است . اين پرنده با بدني كشيده و راست روي پايه‌ها و صخره‌ها مي نشيند و اغلب بال‌هاي خود را نيمه‌باز نگاهميدارد . هنگام شنا مانند غواص بدنش بيش از حد معمول در آب قرار مي گيرد ولي گردن را راست‌تر و منقار را اندكي رو به بالا نگهميدارد . پرواز باكلان نسبتا سريع و مستقيم است و در اين حالت گردنش كشيده و اندكي بالاتر از امتداد افقي بدن است . گله‌هاي اين پرنده معمولا در يك خط و يا به‌شكل ( V ) پرواز مي كند . در فصل زادوولد سر و گردن بعضي از آنها تقريبا به‌طور كامل سفيد رنگ است .

 

زيستگاه :

سواحل دريا ، خورها ، درياچه‌هاي ساحلي و آبهاي داخل خشكي . به‌طور دسته‌جمعي روي تخته‌سنگ‌هاي ساحلي يا جزيره‌هاي وسط درياچه‌ها و يا روي درختان آشيانه مي سازد .

 

پراكندگي :

 

 

باکلان پرنده‌ای‌ست که زمستان‌ها از پراکندگی نسبتا زيادی برخوردار است و به تعداد نسبتا فراوان در ايران زادوولد مي كند .

 

 

باكلان گلو سياه

 

 

انگليسي : Socotra Cormorant

فرانسوي : Cormoran de Socotra

لاتين : Phalacrocorax nigrogularis

 

مشخصات :

80 سانتي‌متر ؛ پرنده بالغ پر و بالي سياه با جلاي سبز دارد . در فصل زادوولد يك دسته پر رسته مانند سفيد در زير چشم و خال‌هاي سفيد كوچكي روي گردن و قسمت بالاي پشت آن ديده مي شود . نداشتن گلوي سفيد در تمام فصول ، آن را از باكلان متمايز مي سازد . پرنده نابالغ در سطح پشتي قهوه‌اي پررنگ و در سطح شكمي كمرنگ‌تر است . رفتارش شبيه باكلان مي باشد .

 

زيستگاه :

منحصرا دريازي است اگرچه معمولا زياد از خشكي دور نمي شود . در جزاير سنگي يا ماسه‌هاي روي زمين آشيانه مي سازد .

 

پراكندگي :

باكلان گلو سياه از جمله پرندگان بومي ايران و نسبتا فراوان است . اين پرنده در جزاير خليج فارس ( پناهگاه حيات وحش شيدور در استان هرمزگان و در نزديكي جزيره لاوان ) زادوولد مي كند .

 

 

باكلان كوچك

 

 

انگليسي : Pygmy Cormorant

فرانسوي : Cormoran Pygmee

لاتين : Phalacrocorax pygmaeus

 

مشخصات :

47 سانتي‌متر ؛ از باكان بسيار كوچكتر ولي پر جنب و جوش‌تر است . در حال پرواز بيننده را به ياد چنگر مي اندازد ، ولي دمي درازتر و سري نسبتا كوچك و گرد دارد . در تابستان هر دو جنس سري به رنگ قهوه‌اي مايل به قرمز پررنگ دارند ، پر و بال آنها سياه مايل به سبز براق با خال‌هاي سفيد است به جز قسمت مياني پشت و پوشپرهاي بال كه خاكستري پررنگ مي باشد . خارج از فصل زادوولد ، گلويش سفيد و سينه‌اش به رنگ قهوه‌اي مايل به قرمز است و خال‌هاي سفيد پر و بال را ندارد . پرنده نابالغ چانه سفيد ، گلو و سينه قهوه‌اي ، سطح شكمي سفيد مايل به قهوه‌اي و منقاري زرد رنگ دارد .

 

زيستگاه :

آب‌هاي درون خشكي از جمله رودخانه‌ها و تالاب‌ها را به ساحل دريا ترجيح مي دهد . به‌طور دسته‌جمعي زادوولد مي كند و آشيانه نامرتبي روي بوته‌هاي مرداب‌ها مي سازد .

 

پراكندگي :

 

 

باکلان کوچک پرنده‌ای‌ست که زمستان‌ها از پراکندگی فراوانی برخوردار است و به تعداد خيلي كم در تالاب انزلي زادوولد مي كند .  در سالهاي گذشته در سيستان زادوولد مي كرده است ولي اخيرا گزارش مستندي مبتني بر زادوولد اين پرنده در آن مناطق در دست نيست ، به صورت سرگردان در منطقه فارس ديده شده است .

 

 

باکلان مار گردن

 

 

انگلیسی : African darter

فرانسوی : Anhinga d'Afrique

لاتین : Anhinga rufa

 

مشخصات :

 

85 تا 97 سانتی متر . پرنده ای درشت ، آب زی با گردن دراز و دم بلند ؛ سطح پشتی در پرنده نر از تاج تا گردن سیاه متمایل به خرمایی تیره است که پرهای زینتی شنل مانند باریک و درازی به رگ سیاه با راه راه های سفید ناجیه پشت گردن و پشت بالی را پوشانیده است ، یک نوار سفید از میان چشمها گذشته و به گردن بلوطی رنگش می پیوندد ، شاهپرها و دم سیاه رنگ ؛ ( در فصل زاد و ولد سیاه با جلای سبز تیره ) . پرنده ماده سر و گردنش قهوه ای بلوطی و پایین گردنش حنایی رنگ است این پرنده با بدنی کشیده ، گردنی دراز و نوک نیزه مانند بر روی صخره ها و پایه ها می نشیند و همچون اغلب باکلان ها بالهای خود را نیمه باز نگهمیدارد . هنگام شنا بدنش مانند پرنده غواص بیش از حد معمول در آب قرار می گیرد ولی گردن درازش را راست و کشیده رو به بالا و در امتداد سطح افقی بدن نگاهمیدارد ؛ در مجموع رفتارش شبیه به باکلان می باشد .

 

زیستگاه :

سواحل دریا ، دریاچه های ساحلی مناطق گرمسیری و خورها ، بر روی درختان و یا جزیره های وسط دریاچه آشیانه می سازد .

 

پراکندگی :

باکلان مار گردن بومی مناطق استوایی و گرمسیری‌ست . سه بار در زمستان از خوزستان ( رودخانه دز ) گزارش شده است . گزارش مستندی مبنی بر حضور این پرنده در پارک حیات وحش پردیسان دراستان خراسان شمالی نیز موجود است . 

 

 

 

 

چنانچه اطلاعات مستند و اخبار جديدي از پراكندگي و وضعيت پرندگان ايراني در دست داريد

از طريق ارسال ایمیل ما را هم مطلع كنيد .

کلیه حقوق این وبلاگ شامل علائم و مطالب متعلق به وب سایت رسمی پرندگان ایران می باشد .

استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع است .

All Rights Reserved 2007-2008 © by: Iranian-birds.com

 

 

خانواده باز ، عقاب و لاشخور

Family Accipitridae

 

 

بزرگترين و نامتجانس‌ترين خانواده پرندگان شكاري روز مي باشد

اندازه آنها بسيار متفاوت است و منقاري نسبتا كوتاه و كاملا قلاب مانند دارند

كه نيم نوك بالايي بر خلاف شاهين‌ها دندانه ندارد .

گردنشان كوتاه است ، پاهاي آنها قوي و داراي چنگال‌هاي كلفت و قلاب مانند مي باشد .

اين پرندگان معمولا تك‌زي هستند ، نر و ماده آنها غالبا همشكل است ولي ماده‌ها بزرگترند .

روي درخت‌ها ، صخره‌ها و يا زمين آشيانه مي سازند ، غذاي آنها شامل پستانداران ،

پرندگان ، خزندگان ، دوزيستان ، ماهي‌ها ، نرم‌تنان ، بي‌مهرگان مختلف و لاشه حيوانات است .

اين خانواده شامل كور كورها ، قوش‌ها ، سارگپه‌ها ، عقاب‌ها ، لاشخورها و سنقرها مي باشد .

به همين دليل براي دست‌رسی آسانتر مطالب ، گروه‌ها به صورت جداگانه دسته‌بندي شده ، مي توانيد

با كليك كردن بر روي گزينه‌هاي زير ؛ گروه مورد نظر را انتخاب كنيد

 

 

 

کور کور ها	قوش ها	سارگپه ها	عقاب ها
	لاشخور ها	سنقر ها

 

 

 

 

 

 

چنانچه اطلاعات مستند و اخبار جديدي از پراكندگي و وضعيت پرندگان ايراني در دست داريد

از طريق ارسال ایمیل ما را هم مطلع كنيد .

 

کلیه حقوق این وبلاگ شامل علائم و مطالب متعلق به وب سایت رسمی پرندگان ایران می باشد .

استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع است .

All Rights Reserved 2007-2008 © by: Iranian-birds.com

 

 

خانواده چاخ لق

Family Burhinidae

 

چاخ لق

 

 

انگلیسی : Stone Curlew

فرانسوی : Oedicneme criard

لاتین : Burhinus oedicnemus

 

مشخصات :

40 سانتی‌متر ؛ نر و ماده همشکل . پرنده‌ای است بزرگ و نسبتا زشت که با سر گرد و چشمهای درشت زرد رنگ از سایر پرندگان آبچر مشخص می شود . منقاری کوتاه و کلفت به رنگ زرد و سیاه ، پاهایی بلند و قطور به رنگ زرد روشن و پر و بالی با رگه‌رگه قهوه‌ای خاکی و سفید دارد . در پرواز طرح بال آن مشخص و شامل دو نوار سفید است ( که یکی از این نوارها در بال بسته تقریبا به طور واضح دیده می شود ) هنگام دویدن به حالتی دزدانه سر خود را پایین گرفته و قوز می کند . در حالی که پاها را زیر بدن به حالت افقی تا کرده است روی زمین استراحت می کند و هنگام احساس خطر بدن خود را پهن و سرش را روی زمین می‌گذارد . معمولا در ارتفاع کم و با بال زدن‌های آرام و مرتب پرواز می کند و گاهگاهی نیز بالبازروی می‌نماید . ولی هنگام غروب ضومن حرکت دسته‌جمعی ، پروازهای نامنظمی نیز از خود نشان می دهد .

 

زیستگاه :

در زمین‌های سنگلاخ یا ماسه‌ای و زمین‌های بایر با رویش گیاهی کم و گاهی نیز در کشتزارها زندگی می‌کند . در زمستان ممکن است در ساحل دریا دیده شود .

 

پراکندگی :

 

 

بطور کلی تابستان‌ها از پراکندگی نسبتا فراوانی برخوردار است  ، گرچه معدودی از آنها ممکن است طی زمستان در سواحل جنوبی ایران باقی بمانند اما تعداد قابل توجه ای از این گونه را می توان در منطقه حفاظت شده باهوكلات ( گاندو) مشاهده کرد .

 

 

 

چاخ لق هندی

 

 

انگلیسی : Great Stone Plover

فرانسوی : Grand oedicneme

لاتین : Esacus recurvirostris

 

مشخصات :

52 سانتی‌متر ؛ نر و ماده همشکل . پرنده آبچر بسیار بزرگی است با منقار خیلی قطور و اندکی رو به بالا ، طرح مشخص سیاه و سفید صورت ، سطح پشتی قهوه‌ای یکدست ، دمی با انتهای سیاه و سفید ، و طرح مشخص سیاه و سفید بال در پرواز . پاهایش دراز و به رنگ زرد مایل به سبز است . رفتارش شبیه چاخ‌لق است . هم در نور کم و هم در تاریکی شب فعالیت می کند . معمولا جفت جفت دیده می شوند .

 

زیستگاه :

بستر شنی رودخانه‌های بزرگ ، سواحل ماسه‌ای یا گلی ، باتلاق‌های با درختان حرا و گاهی سواحل سنگی . روی زمین‌های ماسه‌ای تخم می گذارد .

 

پراکندگی :

 

 

با وجود آنکه چاخ لق هندی از جمله پرندگان بومی ایران است ، اما امروزه به  به تعداد خیلی کم دیده می‌شود به گونه‌ای که از جمله پرندگان حائز اهمیت استان هرمزگان بشمار می آید .

 

 

 

 

چنانچه اطلاعات مستند و اخبار جديدي از پراكندگي و وضعيت پرندگان ايراني در دست داريد

از طريق ارسال ایمیل ما را هم مطلع كنيد .

کلیه حقوق این وبلاگ شامل علائم و مطالب متعلق به وب سایت رسمی پرندگان ایران می باشد .

استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع است .

All Rights Reserved 2007-2008 © by: Iranian-birds.com

 

 

خانواده حواصيل

Family Ardeidae

 

پرندگاني آبچر با پاهاي بلند و گردن دراز كه منقاري نوك‌تيز و نسبتا طويل دارند

در پرواز گردن خود را روي شانه‌ها جمع مي كنند . بال‌هاي پهن و گرد و دمي نسبتا كوتاه دارند .

روي سر ، شانه و يا گردن بعضي از آنها پرهاي زينتي بلندي ديده مي شود ، منقار و پاهاي آنها در فصل زادوولد تغيير رنگ مي دهد ، نر و ماده آنها همشكل است ( جز در بوتيمار كوچك ) بطور دسته‌جمعي روي درخت‌ها يا در نيزارها آشيانه مي سازند . از ماهي‌ها ، دوزيستان ، خزندگان ، سخت‌پوستان ، حشرات ، جوندگان و حتي جوجه‌هاي پرندگان تغذيه مي كنند

 

 

بوتیمار

 

 

انگليسي : Bittern

فرانسوي : Butor etoile

لاتين : Botaurus Stellaris

 

مشخصات :

75 سانتي‌متر ؛ يك پرنده باتلاقي بزرگ ، قهوه‌اي رنگ و حواصيل شكل با بدني پر خط و خال ، كه پاهاي بزرگ سبز رنگ و صداي مشخصي دارد . موقع احساس خطر بي حركت مي ايستد و سر و منقار خود را به طرز خاصي عمودي نگاهميدارد . به حالت قوز كرده ، در حالي كه سر خود را پايين گرفته است ، راه مي رود . آهسته و به دشواري پرواز مي كند و پس از اوج گرفتن گردن خود راجمع مي كند . بال‌هاي گرد و پهن آن داراي راهراه سياه و قهوه‌اي است كه در پرواز به خوبي مشخص مي باشد . تك‌زي است و اغلب خود را از انظار پنهان مي كند . معمولا در نور كم غروب يا صبح خيلي زود فعال است و طي روز در نيزارها پنهان مي شود . ممكن است با نابالغ حواصيل شب ، كه خيلي كوچك‌تر و در سطح پشتي خالدار است ، اشتباه شود .

 

زيستگاه :

نيزارهاي انبوه ، باتلاق‌ها ، مانداب‌ها و ساحل درياچه‌ها . در بين ني‌ها آشيانه مي سازد .

 

پراكندگي :

 

 

بوتیمار پرنده‌ای است که زمستان ها از پراکندگی نسبتا فراوانی برخوردار است . در سال‌هاي پر باران به تعداد فراوان در سيستان زادوولد مي كند . امكان دارد در سواحل درياي خزر ، فارس و خوزستان نيز زادوولد نمايد اما این امر نیاز به بررسی بیشتر و دقیق‌تری دارد .

 

 

بوتیمار کوچک

 

 

انگليسي : Liitle bittern

فرانسوي : Blongios nain

لاتين : Lxobrychus Minutus

 

مشخصات :

35 سانتي‌متر ؛ از حواصيل‌هاي كوچك ديگر به وسيله اندازه خيلي كوچك‌ ، تارك و سطح پشتي تيره ، پوشپرهاي بالي و سطح شكمي سفيد مايل به نخودي مشخص مي شود . تارك و سطح پشتي پرنده نــر سياه مايل به سبز است . پرنده ماده در سطح پشتي رگه‌رگه قهوه‌اي پررنگ ، در سطح شكمي نخودي و رگه‌رگه است ، و رنگ نخودي تيره پوشپرهاي بالش كمتر جلوه مي كند . منقار هر دو جنس زرد رنگ است و در فصل زادوولد قاعده آن قرمز مي شود . پاها سبز رنگ است . پرنده نابالغ بطور كلي قهوه‌اي و رگه‌رگه مي باشد . پرواز بوتيمار كوچك معمولا در ارتفاع خيلي كم و توام با بال‌زدن‌هاي سریع و بالبازروي‌هاي طولاني است . در پرواز پوشپرهاي كمرنگ بال با رنگ تيره بال‌ها و پشت تضاد قابل توجه‌اي نشان مي دهد . بطور عمده در نور كم غروب و يا صبح خيلي زود فعال است و طي روز خود را از انظار مخفي مي كند .

 

زيستگاه :

سواحل پر گياه رودخانه‌ها ، مانداب‌ها ، آبگيرها ، باتلاق‌هاي پر درخت و نيزارها . نزديك آب آشيانه مي‌سازد .

 

پراكندگي :

 

 

بوتیمار کوچک از جمله پرندگانی‌ست که تابستان‌ها از پراکندگی فراوانی برخوردار است .

 

 

حواصیل شب

 

 

انگليسي : Night heron

فرانسوي : Heron bihoreau

لاتين : Nycticorax Nycticorax

 

مشخصات :

60 سانتي‌متر ؛ حواصيلي است نسبتا كوچك ، پر جثه با پاهاي نسبتا كوتاه . در پرنده بالغ تارك ، پس سر و پشت به رنگ سياه ، سطح شكمي سفيد و پس گردن ، روي بال‌ها و دم خاكستري است . سه پر سفيد دراز رشته مانند از ناحيه پس سرش بصورت كاكلي آويزان است . چشم‌هاي قرمز و منقاري كلفت دارد . پاهايش زرد رنگ و در فصل زادوولد صورتي تيره است ، سطح پشتي در پرنده نابالغ قهوه‌اي پررنگ با خال‌هاي مشخص نخودي رنگ و كاكل ندارد . در نور كم ممكن است با بوتيمار كه خيلي بزرگتر است اشتباه شود . هنگام پرواز بدن خود را جمع مي كند و سرع‌تر از حواصيل‌هاي ديگر بال مي زند . جز در فصل زادوولد ، معمولا در نور كم هنگام غروب و يا صبح خيلي زود به فعاليت مي پردازد . طي روز معمولا در ميان درخت‌ها پنهان مي شود و فعاليتي ندارد .

 

زيستگاه :

باتلاق‌ها با گياهان انبوه . سواحل پر گياه رودخانه ها يا تالاب‌هاي درخت‌دار . هنگام غروب در كنار كانال‌ها ، آبگيرها و قسمت‌هاي باز و بي درخت مرداب ها به تغذيه مي پردازد . بطور دسته‌جمعي و اغلب با گونه‌هاي مشابه خود ، در بيشه‌ها و در بعضي از مناطق در نيزارها آشيانه مي سازد .

 

پراكندگي :

 

 

بطور كلي حواصیل شب پرنده‌ای است که تابستان‌ها از پراکندگی فراوانی برخوردار است . گاهي زمستان در حوالي درياي خزر ديده مي شود .

 

 

حواصیل سبز

 

 

انگليسي : Little Green Heron

فرانسوي : ــــــــــــــــــــ

لاتين : Boturides Striatus

 

مشخصات :

46 سانتي‌متر ؛ حواصیل سبز ، حواصيلي است كوچك و تيره رنگ با كاكلي به رنگ سبز تيره و براق ، منقار سياه ، پاهاي كوتاه به رنگ زرد نارنجي . سطح پشتي و بالهايش خاكستري پررنگ است ، با اثري از رنگ سبز ، و سطح شكمي آن خاكستري تيره مي باشد . در زير چشم يك نوار سياه نسبتا كوتاه دارد و پوشپرهاي گوش آن تقريبا سفيد است . پرنده نابالغ بطور كلي قهوه‌اي مايل به خاكستري پررنگ مي باشد . حواصيل سبز ؛ بطور عمده در نور كم صبح خيلي زود و يا غروب آفتاب فعاليت مي كند و در طي روز در بين سنگ‌ها و يا بين بوته‌هاي انبوه گياهان استراحت مي كند . معمولا تك‌زي است .

 

زيستگاه :

سواحل سنگي ، جزاير مرجاني ، سواحل هموار و گلي و در نقاطي كه درخت حرا مي رويد . بطور انفرادي در بوته‌هاي انبوه و يا روي شاخه‌هاي درخت حــرا در مناطق باتلاقي آشيانه مي سازد .

 

پراكندگي :

حواصیل سبز از جمله پرندگانی‌ست که اخيرا از جزاير خليج فارس گزارش شده است كه در آنجا بصورت بومي و به تعداد نسبتا فراوان ديده مي شود .

 

 

حواصیل زرد

 

 

انگليسي : Squacco Heron

فرانسوي : Heron Crabier

لاتين : Ardeola Ralloides

 

مشخصات :

45 سانتي‌متر ؛ حواصيلي كوچك ، پر جثه ، با گردني نسبتا كلفت كه بدنش نخودي رنگ و بال‌هايش سفيد رنگ است ، كاكلي دراز و آويخته دارد . منقارش در فصل زادوولد سياه و آبي ، و در زمستان تقريبا سبز و نوك آن تيره است . پاهايش سبز رنگ و در اوج فصل زادوولد صورتي مي باشد . در حالت نشسته ، بدنش به رنگ قهوه‌اي مايل به زرد چرك بنظر مي آيد ولي در پرواز سفيدي بال‌ها ، دمگاه و دم بطرز جالب توجهي آشكار مي شود و در اين حالت ممكن است با اگرت كوچك و گاوچرانك اشتباه شود ولي پشت سر پررنگ‌ترش آن را متمايز مي سازد .

 

زيستگاه :

مانند اگرت كوچك اما كمتر در فضاي باز ديده مي شود . بطور انفرادي يا بصورت دسته‌هاي پراكنده ، همراه گونه‌هاي مشابه در نيزارها ، روي بوته‌ها و درخت‌ها آشيانه مي سازد .

 

پراكندگي :

 

 

حواصیل زرد پرنده‌ای‌ست که تابستان‌ها از پراکندگی نسبتا فراوانی برخوردار است ، گاهي زمستان را در جنوب غربي ايران باقي مي ماند .

 

 

حواصیل هندی

 

 

انگليسي : Indian Pond Heron

فرانسوي : Heron Crabier de gray

لاتين : Ardeola Grayii

 

مشخصات :

43 سانتي‌متر ؛ نــر و ماده همشكل . خيلي شبيه حواصيل زرد ولي برخلاف آن سر و گردنش فاقد پرهاي بلند سياه و سفيد است و رنگ پروبالش بيشتر متمايل به خاكستري است . پشتش خيلي پررنگ‌تر از حواصيل زرد بوده ، و در فصل زادوولد خرمايي سير و در زمستان قهوه‌اي پررنگ است . رفتــار و صدايش شبيه حواصيل زرد مي باشد .

 

زيستگاه :

شبيه زيستگاه حواصيل زرد ولي در باتلاق‌هايي كه حــرا مي رويد . در خورهاي گل‌آلود و گاهي در ساحل دريا نيز ديده مي شود .

 

پراكندگي :

 

 

حواصیل هندی از پرندگان بومي و نسبتا فراوان است ، قبلا در نزديكي بوشهر زادوولد مي كرده است ولي اخرا گزارشي مبني بر زادوولد آن در اين منطقه در دست نيست .

 

 

حواصیل بزرگ

 

 

انگليسي : Goliath Heron

فرانسوي : Heron goliath

لاتين : Ardea Goliath

 

مشخصات :

120 سانتي‌متر ؛ بزرگترين حواصيل ، تا حدي شبيه به يك حواصل ارغواني غول‌پيكر بنظر مي آيد ، ولي سطح پشتي آن خاكستري مايل به آبي كمرنگ‌تر و يكدست‌تر است و سياهاي روي تارك را ندارد . سر و گردن و سطح شكمي آن بيشتر خرمايي رنگ است . منقار خيلي بزرگ و تقريبا سبز رنگ و پاهاي تيره‌رنگي دارد . پرواز آن مشخص و شامل بال‌زدن‌هاي آهسته و پردامنه است . رفتارش همانند حواصيل خاكستري است ، ولي معمولا تك‌زي مي باشد .

 

زيستگاه :

تالاب‌هاي وسيع ، خورها ، زمين‌هاي ساحلي هموار و گلي و مناطقي كه درخت حــرا مي رويد .

 

پراكندگي :

حواصیل بزرگ پرنده ای‌ست که زمستان‌ها به ندرت در جنوب خليج فارس و منطقه ساحلي بلوچستان ديده مي‌شود .

 

 

 

خانواده حواصیل از تعداد گونه‌هاي متعددي تشكيل شده

و به دليل دسترسي آسانتر و راحتر مطالب و عكسها ، مطالب به دو صفحه تقسيم شده است

 

 

 

 

چنانچه اطلاعات مستند و اخبار جديدي از پراكندگي و وضعيت پرندگان ايراني در دست داريد

از طريق ارسال ایمیل ما را هم مطلع كنيد .

کلیه حقوق این وبلاگ شامل علائم و مطالب متعلق به وب سایت رسمی پرندگان ایران می باشد .

استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع است .

All Rights Reserved 2007-2008 © by: Iranian-birds.com

 

 

خانواده گنجشک

Family Ploceidae

 

 

پرندگانی هستند کوچک با منقار کلفت و مخروطی و پاهای نسبتا کوتاه که اغلب پرو بال آنها رنگارنگ نیست . بیشتر آنها اجتماعی هستند و به طور دسته جمعی نیز زادو ولد می کنند . پروازی قوی دارند . نر و ماده آنها غالبا همشکل نیست . در سوراخها ، روی درختان و با صخره ها لانه می سازند . غذای آنها بیشتر دانه ها و مواد گیاهی است . گاهی از مواد حیوانی نیز تغذیه می کنند.

 

 

 

گنجشک معمولی

 

 

انگلیسی : House Sparrow

فرانسوی : Moineau domestique

لاتین : Passer domesticus 

 

مشخصات :

۱۴.۵سانتی‌متر ؛ گنجشک معمولی از آشناترین پرندگان ایران است  . نر آن به وسیله تارک خاکستری پررنگ ، پس گردن بلوطی ، گلوی سیاه ، گونه‌ها و سطح شکمی سفید مایل به خاکستری مشخص می شود . در پرواز خط بالی کوتاه و نسبتا واضح و دمگاه خاکستری آن نمایان می گردد . پرنده ماده و پرنده نابالغ فاقد سیاهی گلو ، در سطح پشتی قهوه‌ای تیره و در سطح شکمی سفید چرک هستند . تارک و دمگاهشان خاکستری نیست ، و خط بالی واضحی ندارند .

 

زیستگاه :

مناطق مسکونی  و زمین‌های زراعتی و به ندرت دور از محل زندگی انسان‌ها دیده می شود.  در سوراخ‌ها و شکاف‌های ساختمان‌ها ، در میان پیچک‌ها و پرچین‌ها لانه می سازد .

 

پراکندگی :

 

 

 

گنجشک معمولی از جمله پرندگان بومی ایران و از پراکندگی خیلی زیادی برخوردار است .

 

 

گنجشک سینه سیاه

 

 

انگلیسی : Spanish sparrow

فرانسوی : Moineau espagnol

لاتین : Passer hispaniolensis

 

مشخصات :

۱۴.۵ سانتی‌متر ؛ پرنده نر تارک قرمز بلوطی سیر ، گلو و قسمت بالای سینه سیاه، پهلوهای با رگه‌رگه سیاه و پشت پر نقش و نگار دارد . پرنده ماده و پرنده نابالغ شبیه گنجشک معمولی هستند و مانند پرنده نر پهلوهای رگه‌رگه ولی کمرنگ دارند . سطح پشتی آنها پررنگ‌تر و گونه‌هایشان سفید است . رفتار و پرواز این پرنده خیلی شبیه گنجشک معمولی است ولی اغلب به صورت گله‌های انبوه دور از مناطق مسکونی دیده می شود.

 

زیستگاه :

زیستگاهش منحصر به نقاط مسکونی نیست ، بلکه بوته زارها ، درخت‌های کنار جاده و جنگل‌ها را ترجیح می‌دهد . هم به تنهایی و هم به صورت دسته‌جمعی در زیر آشیانه لک‌لک‌ها ، عقاب‌ها و امثال آن ، یا در لانه متروک چلچله‌ها و روی شاخه‌های درخت زاد و ولد می کند.

 

پراکندگی :

 

 

گنجشک سینه سیاه پرنده‌ای‌ست نیمه مهاجر و از پراکندگی نسبتا فراوانی برخوردار است .

 

 

گنجشک تاغی

 

 

انگلیسی : Saxaul sparrow

فرانسوی : Moineau des saxaouls

لاتین : Passer ammodendri

 

مشخصات:

15 سانتی‌متر ؛ گنجشکی است نخودی رنگ که در سطح پشتی رگه‌های سیاه فراوان دارد ، تارک ، پس گردن و گلویش سیاه است و یک نوار نخودی مایل به نارنجی در بالا و پشت چشم آن دیده می شود . پرنده ماده تیره‌تر و تضاد رنگ پر و بالش کمتر است . رفتار و صدای این پرنده شبیه گنجشک معمولی است.

 

زیستگاه :

بوته زارها و بیشه‌های واقع در بیابان و نقاط نیمه خشک . بیشه‌های پده ، گز، یا تاغ . گاهی در زمین‌های زراعتی دیده می شود.

 

پراکندگی :

به درستی وضعیت گنجشک تاغی  نامعلوم است ، احتمال می رود که در منتهی‌الیه شمال شرقی خراسان زاد و ولد کند ولی این امر نیاز به بررسی دارد .

 

 

گنجشک بلوچی

 

 

انگلیسی : Sind Jungle Sparrow

فرانسوی : Moineau du Sind

لاتین : Passer pyrrhonotus

 

مشخصات ‌:

۱۲.۵ سانتی‌متر ؛ هر دو جنس گنجشک بلوچی خیلی به گنجشک معمولی شباهت دارند ولی به‌طور محسوسی از آن کوچکترند . تفاوت‌های گنجشک بلوچی نر با نر گنجشک معمولی ؛ عبارت است از تارک خاکستری کمرنگ‌تر ، سیاهی کنر روی چانه و گلو ، و رنگ خرمائی ( نه خاکستری ) قسمت پایین پشت و دمگاه . رفتار و صدایش شبیه گنجشک معمولی است ولی به اندازه آن اجتماعی نیست .

 

زیستگاه :

بوته‌زارها ، علف‌های بلند و بیشه‌های آکاسیا ، گز و معمولا در نزدیکی آب . لانه بزرگ و گنبد شکلی روی بوته یا درخت می سازد .

 

پراکندگی :

گنجشک بلوچی از جمله پرندگان بومی ایران و به تعداد کم در نقاط خاصی دیده می شود .

 

 

گنجشک درختی

 

 

انگلیسی : Tree Sparrow

فرانسوی : Moineau friquet

لاتین : passer montanus

 

مشخصات :

۱۳.۵ سانتی‌متر ؛ نر و ماده آن همشکل است و از نر گنشجک معمولی ، به وسیله لکه سیاه روی پوشپرهای گوش و تارک قهوه‌ای شکلاتی ( نه خاکستری ) مشخص می شود . دو خط بالی نسبتا واضح روی بال‌های آن دیده می‌ شود . گنشک درختی از گنجشک معمولی کوچکتر و باریک جثه‌تر و کمتر از آن اجتماعی‌ست .

 

زیستگاه :

بیش از گنجشک معمولی به مناطق روستایی بستگی نشان می دهد . در سوراخ درخت‌ها و در بعضی مناطق در خانه‌ها لانه می سازد .

 

پراکندگی :

 

 

گنجشک معمولی پرنده‌ای‌ست بومی ایران و از پراکندگی فراوانی برخوردار است . از حوالی سمنان به بعد به سمت مشرق تا حد زیادی جانشین گنجشک معمولی می شود .

 

 

 

خانواده گنجشک از تعداد گونه‌هاي متعددي تشكيل شده

و به دليل دسترسي آسانتر و راحتر مطالب و عكسها ، مطالب به دو صفحه تقسيم شده است

 

 

 

 

چنانچه اطلاعات مستند و اخبار جديدي از پراكندگي و وضعيت پرندگان ايراني در دست داريد

از طريق ارسال ایمیل ما را هم مطلع كنيد .

کلیه حقوق این وبلاگ شامل علائم و مطالب متعلق به وب سایت رسمی پرندگان ایران می باشد .

استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع است .

All Rights Reserved 2007-2008 © by: Iranian-birds.com